BIFAN 2026: Những tác phẩm gây chú ý, với phim mới 《Lâu đài Sấm Đen》 của Kurosawa Kiyoshi

Liên hoan Phim Kỳ Ảo Quốc tế Bucheon (BIFAN) bước sang năm thứ 30 và sẽ diễn ra từ ngày 2 tháng 7 đến ngày 12 tháng 7 quanh khu vực Tòa thị chính Bucheon. Là liên hoan phim thể loại kỳ ảo duy nhất tại Hàn Quốc, BIFAN tiếp tục khẳng định vị thế bằng việc trình chiếu những tác phẩm vừa mang tính giải trí đặc trưng của thể loại vừa thể hiện tinh thần thử nghiệm táo bạo. Năm nay, liên hoan khiến khán giả mong đợi khi giới thiệu tác phẩm mới của Kurosawa Kiyoshi, được công chiếu lần đầu tại Liên hoan phim Cannes: 〈Lâu đài Sấm Đen〉. Tại BIFAN 2026, khán giả có dịp xem nhiều tác phẩm nổi bật, trong đó có 〈Lâu đài Sấm Đen〉, phim cổ trang đầu tiên của Kurosawa Kiyoshi.

〈Lâu đài Sấm Đen〉, Kurosawa Kiyoshi

Dựa trên tiểu thuyết cùng tên của Yonezawa Honobu, người đã mở ra một chân trời mới cho tiểu thuyết trinh thám Nhật Bản, 〈Lâu đài Sấm Đen〉 là tác phẩm thời đại (jidaigeki) đầu tiên của bậc thầy chuyên khám phá kinh dị và bí ẩn, Kurosawa Kiyoshi. Phim đặt bối cảnh vào thời kỳ Chiến Quốc ở Nhật Bản thế kỷ 16. Murashige, vị daimyō của thành Arioka (do Motoki Masahiro thủ vai), bị vây ép trong thành khi quân đội của Oda tiến công, chiếm hàng loạt lâu đài và gây uy hiếp. Không thể trực tiếp đối đầu với lực lượng hùng mạnh của Oda, Murashige và các thuộc hạ rơi vào thế bế tắc, chật vật bảo toàn mạng sống. Lúc này, sứ giả của Oda, Kanbei (Suda Masaki), tới để thuyết phục Murashige đầu hàng, nhưng Murashige lại bắt giữ ông làm con tin và giam vào ngục dưới lòng đất. Theo đạo lý võ sĩ, kẻ địch bị bắt mà không được thả về thì phải bị giết để chứng tỏ lòng trung nghĩa, nhưng Murashige từ bỏ bổn phận đó. Trong khi đó, bên trong thành bắt đầu xảy ra những sự kiện kỳ quái, khởi đầu từ cái chết của một cậu bé. Để giải quyết vụ việc, Murashige buộc phải nhờ tới mưu sĩ Kanbei, kẻ đang bị giam trong ngục.

〈Lâu đài Sấm Đen〉 là một bí ẩn phòng kín (locked-room mystery) lấy một pháo đài đồ sộ làm sân khấu giới hạn. Mượn cấu trúc cổ điển của phim trinh thám, tác phẩm chủ yếu tiến triển nhờ những đối thoại dày đặc và căng thẳng giữa các nhân vật. Tuy nhiên, phim không đặt nặng việc tìm ra thủ phạm; thay vào đó, nó tập trung vào cách một cộng đồng bị khép kín sụp đổ trong nỗi sợ. Kurosawa khai thác quá trình này để đồng thời chạm tới các vấn đề trung thành, nghi ngờ, quyền lực và phẩm giá con người, nhấn mạnh tính bạo lực và sự trống rỗng ẩn sau những chuẩn mực võ sĩ hơn là tôn vinh những giá trị ấy. Murashige, một nhân vật lịch sử từng bị gắn mác phản bội trong biên niên sử Nhật Bản, trong phim hiện lên như một con người vượt ra khỏi hệ giá trị võ sĩ truyền thống và trở nên hiện đại hơn. Qua hình tượng Murashige không giết theo nghi lễ và không tuân thủ bề ngoài của danh dự võ sĩ, Kurosawa muốn nói rằng phẩm giá con người tuyệt đối có giá trị cao hơn tinh thần giữ thể diện và hình thức. Cái nhìn lạnh lùng đặc trưng của ông về quyền lực, nỗi sợ và tính nhân bản vẫn hiện diện mạnh mẽ trong tác phẩm này.

〈Chuyện ở Trại Miazma〉, Jane Schoenbrun

Tác phẩm mới của đạo diễn Jane Schoenbrun, người đang khẳng định vị thế trong nền điện ảnh độc lập Mỹ, 〈Chuyện ở Trại Miazma〉 là một phim kinh dị queer độc đáo, khéo léo đảo ngược quy ước của thể loại slasher. Đạo diễn phim nghệ thuật Chris (Hannah Einbinder) nhận dự án bản tái khởi động cho loạt phim slasher thành công những năm 1980 mang tên “Camp Miazma”. Trước khi bước vào giai đoạn sản xuất chính thức, Chris tìm tới địa điểm quay phim của phần đầu để gặp Billy (Gillian Anderson), nữ diễn viên từng là “final girl” trong phần một và đã biệt tích sau đó, với mục tiêu tuyển cô vào bản làm lại. Tuy nhiên, sau cuộc gặp mà cô trông chờ, ranh giới giữa hư cấu điện ảnh và thực tại bị nghiền nát, và quá trình sản xuất của Chris biến thành một câu chuyện kinh dị. 〈Chuyện ở Trại Miazma〉 rõ ràng là một “phim về điện ảnh”. Phim giải cấu trúc các tập quán và ngôn ngữ của slasher đồng thời thừa hưởng di sản của nhiều bậc thầy. Bầu không khí bất an, nơi thực tại và ảo giác lẫn vào nhau, cùng mise-en-scène độc đáo gợi nhắc cảm quan siêu thực của David Lynch. Chủ đề về dục vọng của con người đối với truyền thông và sự biến đổi bản dạng từ đó gợi nhắc điện ảnh David Cronenberg. Hình ảnh Chris nhận ra mình đang mắc kẹt trong chính khuôn khổ câu chuyện và trải qua khủng hoảng hiện sinh khiến người ta liên tưởng tới những nhân vật của Charlie Kaufman. Jane Schoenbrun kết hợp tinh tế mọi ngữ cảnh phức họp này để tạo nên một kiệt tác vừa trí tuệ vừa hủy diệt.

〈Obsession〉, Kerry Barker

Đạo diễn từng là YouTuber, Kerry Barker, trong 〈Obsession〉 đem vào phim kinh dị hài đen những yếu tố hài kịch phác thảo (sketch comedy) mà anh từng khai thác trên kênh YouTube của mình. Dựa trên những bất mãn đời thường trong mối quan hệ dị tính, phim nhanh chóng chiếm được cảm tình của khán giả thế hệ Z tại Mỹ. Sản xuất với kinh phí thấp 750.000 USD, tác phẩm đã đem về hơn 403 triệu USD trên toàn cầu và trở thành một siêu hit phòng vé của Hollywood năm 2026. Bear (Michael Johnston), một chàng trai nhút nhát điển hình, tình cờ tìm thấy một “cây ước” ở cửa hàng tạp hóa và dùng nó để chấm dứt nỗi đơn phương. Anh thầm mến người bạn thân lâu năm Nicky (Indie Navarrete) và ước rằng Nicky yêu anh. Ham muốn chiếm hữu Nicky khiến điều ước ấy kéo theo cả tình yêu của cô lẫn những hệ quả hủy diệt. Đạo diễn khắc họa một cách chua chát sự sai lệch trong dục vọng của nam giới, qua hình ảnh Nicky trở nên phụ thuộc và ám ảnh tuyệt đối với Bear dưới tác động của ước nguyện — một hình thức nhìn nhận phụ nữ như đối tượng, không phải chủ thể có ý chí tự do và khả năng liên hệ cảm xúc. Rốt cuộc, 〈Obsession〉 hiện lên như một câu chuyện tình sai lạc dẫn tới hủy diệt; nếu mượn ngôn ngữ meme Internet, đó là một Romeo và Juliet kiểu quái dị nơi âm giới.