Phim truyền hình Nhật Bản ‘VIVANT’ mùa 2 nêu đích danh Trung Quốc, làn sóng phẫn nộ chiếm lĩnh tìm kiếm Weibo

Bộ phim bom tấn ‘VIVANT’ của đài truyền hình tư nhân TBS Nhật Bản đang gây ra va chạm văn hóa và ngoại giao giữa hai nước khi công khai đặt Trung Quốc vào vị trí quốc gia thù địch. Tác phẩm kể về hoạt động của một đơn vị tình báo bí mật trừng trị các thế lực đe dọa an ninh Nhật Bản; mùa 2 vừa lên sóng gần đây khắc họa người Trung Quốc là những kẻ gây tội ác tàn bạo, khiến truyền thông nhà nước và cư dân mạng Trung Quốc phản ứng dữ dội.

Nội dung văn hóa trở thành mồi lửa cho căng thẳng ngoại giao Trung-Nhật, tranh cãi tô hồng Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản thêm gay gắt

Theo các hãng tin lớn, trong đó có báo Nikkei, ngày 28, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) và Thời báo Hoàn Cầu, cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc, đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về lăng kính chống Trung Quốc trong mùa 2 của ‘VIVANT’. Bộ phim xoay quanh ‘Beppan’, một tổ chức tình báo đặc biệt hư cấu mà Bộ Quốc phòng Nhật Bản chính thức phủ nhận sự tồn tại, từng trở thành tâm điểm tranh cãi ngay từ khi phát sóng vì màu sắc dân tộc chủ nghĩa đậm nét.

Khác với mùa 1 phát sóng năm 2023, lấy Balkan, một quốc gia Trung Á hư cấu, làm căn cứ của một tổ chức khủng bố, mùa 2 bắt đầu phát sóng từ tháng 7 đã nêu đích danh Trung Quốc. Đặc biệt, phim đưa cơ quan tình báo Trung Quốc hư cấu ‘Shinshi’ lên tuyến đầu, mô tả đây là thế lực thù địch lớn nhất đe dọa an ninh Nhật Bản.

Ngày 25, CCTV đã chỉ trích gay gắt trên mạng xã hội chính thức những cảnh tra tấn trong phim, như điệp viên Trung Quốc chặt ngón tay và đâm dao vào bụng một thành viên ‘Beppan’ của Nhật Bản. Đài này nhận định: “Những cảnh đó rất giống với các hành vi tra tấn tàn bạo mà quân đội đế quốc Nhật Bản từng thực hiện khi xâm lược Trung Quốc”, đồng thời chỉ trích rằng “bộ phim cố ý khơi lại những vết thương lịch sử, kích động đối đầu và thù địch giữa hai nước”.

Thời báo Hoàn Cầu, ấn phẩm chị em của Nhân Dân Nhật Báo, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc, cũng đưa tin rằng ‘VIVANT’ đã làm tổn hại nghiêm trọng hình ảnh quốc gia của Trung Quốc. Theo tờ báo, hashtag “Phim truyền hình Nhật Bản VIVANT bôi nhọ Trung Quốc” đã đứng đầu bảng tìm kiếm thời gian thực trên Weibo, mạng xã hội lớn nhất Trung Quốc, vào ngày 25, cho thấy dư luận trong nước đang xấu đi.

Ngoài ra, truyền thông Trung Quốc còn cảnh giác với dụng ý chính trị ẩn sau bộ phim. Theo phân tích này, nền tảng của ‘VIVANT’ là tuyên truyền của các thế lực cánh hữu nhằm tô hồng hoạt động quân sự ở nước ngoài của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản, qua đó rốt cuộc mở rộng phạm vi và năng lực sử dụng vũ lực của lực lượng này.

Đặc biệt, Thời báo Hoàn Cầu chú ý đến việc nghị sĩ Sanae Takaichi, một trong những chính trị gia bảo thủ cánh hữu tiêu biểu của Nhật Bản, công khai bày tỏ ý định xem bộ phim tại Ủy ban Ngân sách Hạ viện hồi giữa tháng này. Phía Trung Quốc dường như đặc biệt nhạy cảm trước sự kết hợp giữa động thái của một chính trị gia có ảnh hưởng ở Nhật Bản với nội dung văn hóa công khai như vậy.

Ngay tại Nhật Bản, dư luận về tác phẩm cũng chia rẽ. Một số trí thức và cư dân mạng lên tiếng chỉ trích đây là “sản phẩm tuyên truyền yêu nước nhằm tạo dư luận thuận lợi cho việc tăng cường năng lực quốc phòng và đẩy mạnh hoạt động thu thập thông tin mà chính phủ đang thúc đẩy”. Trong khi đó, một số người bênh vực, cho rằng đây là “tác phẩm xuất sắc khắc họa bằng kịch tính thực tế an ninh mà Nhật Bản phải đối mặt và sự cần thiết của các hoạt động bảo đảm an ninh trong bối cảnh quốc tế đang thay đổi”. Tranh cãi quanh bộ phim vì thế đang lan rộng thành xung đột giữa các phe phái ý thức hệ.