Anthropic bị kiện 54 tỷ won vì bản quyền, cáo buộc Claude “nuốt” Elvis Presley

Công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) Anthropic đang đối mặt với vụ kiện vi phạm bản quyền quy mô lớn, với cáo buộc tự ý huấn luyện AI bằng những ca khúc nổi tiếng của huyền thoại nhạc pop Elvis Presley (1935–1977). Vụ việc làm dấy lên tranh cãi về hành vi vi phạm bản quyền với quy mô chưa từng có tiền lệ, được dự báo sẽ gây ảnh hưởng đến toàn ngành AI tạo sinh.

Hệ sinh thái AI được xây dựng bằng dữ liệu huấn luyện trái phép, tranh cãi về việc xâm phạm quyền của người sáng tạo

Theo các hãng truyền thông nước ngoài lớn, trong đó có Los Angeles Times (LAT), các tổ chức đối tác như Authentic Brands Group (ABG), đơn vị quản lý quyền sở hữu trí tuệ (IP) của Elvis Presley và 274 ca khúc tiêu biểu của ông, ngày 23 (giờ địa phương) đã khởi kiện Anthropic về hành vi vi phạm bản quyền tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California.

Trong đơn kiện, nguyên đơn chỉ trích gay gắt: “Bị đơn đã xây dựng mô hình kinh doanh dựa trên hành vi vi phạm bản quyền với quy mô chưa từng có tiền lệ”, đồng thời cáo buộc: “Họ sử dụng trái phép những tác phẩm vĩ đại của nhân loại, độc chiếm khoản lợi nhuận khổng lồ thu được bất hợp pháp từ đó, đồng thời hoàn toàn coi thường các quyền chính đáng của người sáng tạo và chủ sở hữu quyền.”

Nguyên đơn cho rằng Anthropic đã tự ý lưu trữ trong thư viện trung tâm những ca khúc bất hủ của Presley như “All Shook Up” và “Can't Help Falling in Love”, rồi tập trung huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) thế hệ tiếp theo của mình là Claude bằng các ca khúc này. Họ đặc biệt nhấn mạnh rằng công ty đã để người dùng Claude dễ dàng sáng tác các ca khúc phái sinh có cấu trúc, nhịp điệu và điệp khúc tương tự bản gốc, gây thiệt hại tài chính nghiêm trọng cho chủ sở hữu bản quyền.

Vì vậy, nguyên đơn yêu cầu bồi thường mang tính trừng phạt lên tới 150.000 USD (khoảng 200 triệu won) cho mỗi tác phẩm trong số 274 tác phẩm bị xâm phạm, tổng cộng lên tới 41,1 triệu USD (khoảng 5,45 tỷ won). Họ cũng đề nghị tòa ban hành lệnh cấm vĩnh viễn hành vi vi phạm bản quyền và buộc tiêu hủy toàn bộ các bản sao trái phép đã được dùng để huấn luyện. Trong khi đó, phía Anthropic tuyên bố: “Chúng tôi không đồng tình với những cáo buộc này” và cho biết sẽ tích cực giải trình thông qua thủ tục pháp lý.

Tranh chấp bản quyền liên tiếp nổ ra, liệu có lan rộng khắp ngành AI?

Đây không phải lần đầu Anthropic vướng tranh cãi về vi phạm bản quyền. Năm ngoái, công ty cũng bị cuốn vào vụ kiện tập thể do các nhà văn nổi tiếng khởi kiện, sau khi bị cáo buộc tự ý sử dụng sách sao chép trái phép làm dữ liệu huấn luyện; cuối cùng, công ty đã dàn xếp bằng khoản tiền khổng lồ 1,5 tỷ USD.

Phản ứng từ ngành âm nhạc cũng rất mạnh mẽ. Tháng 1 năm nay, các hãng thu âm lớn như Universal Music Group (UMG) và Concord Music Group đã mở màn các vụ kiện nhằm vào Anthropic, liên quan đến việc tự ý sử dụng và xâm phạm lời bài hát có bản quyền. Hiện các hãng thu âm lớn toàn cầu cũng đang tiến hành hoặc chuẩn bị những vụ kiện tương tự nhằm ngăn chặn hoạt động thu thập dữ liệu tràn lan của AI tạo sinh; vì vậy, cuộc đấu pháp lý giữa sự phát triển của công nghệ AI và việc bảo vệ bản quyền được dự báo sẽ ngày càng gay gắt.