Phim tài liệu dài 3 tiếng lên ngôi phòng vé Bắc Mỹ: “You Can See Everything” là tác phẩm gì?

Chưa có thông tin phát hành tại Hàn Quốc, nhưng một bộ phim tài liệu đang thu hút sự chú ý của giới mê điện ảnh trong nước nhờ thành tích tại Bắc Mỹ. Đó là một tác phẩm thuộc thể loại tài liệu, lại dài tới 3 tiếng, nhưng chỉ cần xem áp phích hoặc trailer một lần là khó quên: 〈You Can See Everything〉. Ra rạp Bắc Mỹ ngày 16/10, phim vượt qua những tác phẩm thương mại như 〈Street Fighter〉, phát hành cùng ngày, và 〈Clayface〉, ra mắt một tuần sau đó, để ung dung giữ vị trí thứ hai phòng vé sang tuần thứ hai. Thậm chí, tính đến ngày 26/10, phim còn vươn lên vị trí số một, chứng tỏ đây là tác phẩm nóng nhất tại các rạp Bắc Mỹ hiện nay. Một bộ phim tài liệu như thế nào mà lại thu hút đông đảo công chúng đến vậy? Hãy cùng tìm hiểu trước về 〈You Can See Everything〉.

〈You Can See Everything〉 xoay quanh Elizabeth Holmes. Ở thời điểm hiện tại, Holmes là một “kẻ lừa đảo”. Năm 2004, bà thành lập công ty khởi nghiệp Theranos; đến năm 2014, bà giới thiệu một bộ dụng cụ xét nghiệm y tế mới thông qua công ty này. Thiết bị mang tên “Edison” được công bố là có thể chẩn đoán khoảng 250 loại bệnh chỉ từ một lượng máu nhỏ. Ngay sau thông báo đó, Theranos được đánh giá là doanh nghiệp đổi mới sáng tạo hàng đầu và bắt đầu nhận được sự ủng hộ của các doanh nhân tên tuổi cùng những nhân vật trong giới chính trị, kinh doanh.

Tuy nhiên, một năm sau, vào năm 2015, cuộc điều tra chuyên sâu của The Wall Street Journal cho thấy Edison thực chất chỉ là bộ dụng cụ có thể chẩn đoán vỏn vẹn 16 loại bệnh. Theranos và người đứng đầu Elizabeth Holmes lập tức bị gắn mác lừa đảo. Holmes bị đưa ra xét xử với 11 cáo buộc phạm tội, trong đó có gian lận tài chính. Sau khi trì hoãn phiên tòa vì kết hôn và sinh con, bà bị tuyên có tội vào tháng 1/2022. Điều trớ trêu là 〈You Can See Everything〉 bắt đầu được thực hiện đúng vào thời điểm ấy, theo đề nghị của chính Elizabeth Holmes.

Đúng vậy, 〈You Can See Everything〉 không phải tác phẩm điều tra một kẻ lừa đảo hay tội phạm tài chính. Bởi người đặt làm bộ phim chính là Elizabeth Holmes. Khi Holmes tìm người quay phim để ghi lại cuộc sống thường ngày của mình, Nathan Fielder và Lance Oppenheim đã cùng tham gia. Đạo diễn phim tài liệu Oppenheim chọn nam diễn viên kiêm đạo diễn Nathan Fielder làm đồng đạo diễn. Fielder vốn ưa thích cách làm nhòe ranh giới giữa tác phẩm và đời thực qua những chương trình như 〈The Rehearsal〉 và 〈The Curse〉. Từ đó, hai người có cơ hội quan sát cuộc sống hằng ngày của Elizabeth Holmes ở khoảng cách gần nhất.

Tuy nhiên, cách bộ phim đi đến hình hài cuối cùng lại nằm ngoài dự tính của hai đạo diễn. Elizabeth, người từng đề nghị họ ghi lại sinh hoạt thường ngày, và Billy Evans, người chung sống với bà như vợ chồng, liên tục bắt chuyện với các thành viên ê-kíp, tức những người ở ngoài khung hình. Vì thế, dù được gọi là phim tài liệu, cuối cùng tác phẩm để Nathan Fielder xuất hiện trước ống kính như một nhân vật tương tác với họ. Càng về sau, khi những cuộc trò chuyện giữa Fielder và Elizabeth Holmes trong khung hình kéo dài, bộ phim càng rời xa dạng tài liệu đơn thuần ghi chép sự việc để trở thành chân dung tài liệu về một nhân vật khó nắm bắt.

Thực ra, phim trở nên đặc biệt hấp dẫn khi quá trình quan sát ấy kéo dài. Nhưng đó lại là phần không thể tiết lộ trong bài viết. Dù là phim tài liệu, 〈You Can See Everything〉 dần vượt khỏi khuôn khổ một tác phẩm quan sát thông thường, đến mức hai đạo diễn phải đích thân nhắn nhủ khán giả “xin hạn chế tiết lộ nội dung”. Từ đó, phim bước lên ranh giới nơi đời thực và những gì được quan sát trong tác phẩm trở nên khó phân định, như một sự tiếp nối những gì Nathan Fielder đã thực hiện suốt thời gian qua. Không ít khán giả sau khi xem phim nhận xét rằng “trái với nhan đề, tác phẩm lại khiến người ta nghi ngờ mọi thứ”, “thậm chí không thể tin cả những gì ê-kíp cho mình thấy”.

Tại Bắc Mỹ, hiện đã có dự đoán rằng 〈You Can See Everything〉 có thể trở thành phim tài liệu đầu tiên được đề cử Oscar cho Phim hay nhất. Dù tò mò về tác phẩm, khán giả Hàn Quốc có lẽ vẫn phải chờ khá lâu mới được xem. Tuy vậy, đây là phim của A24, hãng được khán giả Hàn Quốc yêu mến, và Sony Pictures nắm quyền phát hành. Thêm vào đó, những tác phẩm được đề cử thường đến Hàn Quốc với danh xưng gắn với Oscar. Vì thế, nếu phim được đề cử, chúng ta có thể hy vọng sẽ sớm được thưởng thức.