[Tủ đồ của Joo Seong-cheol] Vua Lear của Hàn Quốc và Nhật Bản, Lee Soon-jae và Nakadai Tatsuya, hai bậc thầy đã ngủ yên

“Hỡi những kẻ nghèo khổ và rách rưới đang chịu đựng cơn bão táp ở đâu đó. Các ngươi đang làm thế nào để chịu đựng cơn bão táp dữ dội này khi không có một chỗ nào để đặt đầu và đang ôm cái bụng đói dưới một cái cửa sổ thủng? Ta đã quá thờ ơ với các ngươi trong suốt thời gian qua. Những kẻ giàu có, hãy tự mình trải nghiệm nỗi đau của người nghèo. Và hãy chia sẻ những gì dư thừa với họ và thực hiện công lý của trời.”(〈Vua Lear〉)

Nếu các bạn hiểu, thì tuần này không phải là ‘tủ đồ’ của Joo Seong-cheol mà là ‘tủ nhân vật’. Đó là để chứa đựng một sự tưởng niệm không thể bỏ qua. Đó chính là câu chuyện về diễn viên Lee Soon-jae, người đã qua đời vào ngày 25 tháng 11 vừa qua. Khi nghĩ về ông, lễ trao giải Baeksang lần thứ 60 vào năm ngoái hiện lên đầu tiên trong tâm trí tôi. Tại lễ trao giải, ông đã có một màn trình diễn kỷ niệm kéo dài khoảng 10 phút với chủ đề ‘Văn hóa đại chúng là gì’. “Tôi là số 1 trong danh sách đăng ký vì cần một diễn viên già. Năm nay tôi 90 tuổi, đã có 69 năm trong nghề. Tôi đã ra mắt vào năm 1956 với vở kịch 〈Vượt qua chân trời〉 và đã tham gia 175 bộ phim truyền hình, 150 bộ phim điện ảnh, và dưới 100 vở kịch, nhưng tôi không nhớ hết số lượng.” Ông đã diễn lại tình huống tham gia thử vai.

Khi được hỏi có diễn viên nào mà ông muốn diễn cùng không, ông đã trả lời: “Tôi muốn diễn cùng tất cả những diễn viên xuất sắc có mặt ở đây hôm nay” và đã nhắc đến Choi Min-sik đầu tiên. “Tôi đã xem phim 〈Mộ phần〉. Khi nào chúng ta có thể làm một tác phẩm như vậy cùng nhau? Dù tôi đóng vai thần núi hay ma quái, tôi nghĩ sẽ thật tuyệt nếu chúng ta có thể diễn cùng nhau.” Ngay khi câu chuyện kết thúc, Choi Min-sik đã đứng dậy, cúi chào Lee Soon-jae và bày tỏ sự kính trọng. Ông cũng nói với diễn viên Lee Byung-hun: “Chúng ta cần phải hành động, nhưng ở tuổi này thì không thể đánh đấm, và tôi nghĩ sẽ tốt nếu chúng ta làm phiên bản Hàn Quốc của 〈Bố già〉.” Ông nói thêm: “Tôi sẽ đóng vai Marlon Brando, còn diễn viên Lee Byung-hun sẽ đóng vai Al Pacino, tôi nghĩ sẽ rất hợp.”

Về phẩm chất của một diễn viên, ông nhấn mạnh: “Làm sao có thể diễn mà không thuộc kịch bản? Phải thuộc kịch bản một cách hoàn hảo thì mới có thể diễn đúng cách. Phải đặt tâm hồn vào lời thoại, nhưng nếu không thuộc thì làm sao có thể đặt tâm hồn vào đó? Nếu không tự tin thuộc lời thoại, thì nên từ bỏ nghề diễn viên. Đó là nguyên tắc.” Ông nói thêm: “Luôn phải thử thách với những tác phẩm và vai diễn mới. Học hỏi và suy nghĩ để tạo ra cái mới là công việc của diễn viên. Chỉ như vậy, vai diễn mới được sáng tạo.” Ông cũng nói: “Những diễn viên đã từng nghĩ rằng diễn xuất rất dễ dàng, những diễn viên nghĩ rằng như vậy là đủ đã biến mất. Chỉ còn lại những người đã nỗ lực. Diễn xuất không có sự hoàn thiện. Diễn viên phải suy nghĩ, nỗ lực và thử thách để hướng tới sự hoàn thiện.”

Cuối cùng, khi được hỏi “Tại sao vẫn tiếp tục thử thách với diễn xuất”, ông đã trả lời: “Cả đời cũng không đủ. Bởi vì tôi luôn thử thách với những vai diễn không giống nhau. Diễn xuất có thể làm tốt, nhưng không có sự hoàn thiện. Đó là số phận của diễn viên và diễn viên hài.” Cuối cùng, khi được hỏi “Bạn muốn trở thành diễn viên như thế nào”, ông đã nói: “Tôi không có nhiều giải thưởng, vì vậy tôi không phải là một diễn viên đoạt giải, chỉ mong được coi là ‘một diễn viên chăm chỉ’.” Ông đã thể hiện một đoạn diễn xuất từ 〈Vua Lear〉 mà đã được đề cập ở đầu.

Diễn viên Lee Soon-jae chỉ thực hiện một cuộc phỏng vấn duy nhất và đã mời tôi đi ăn, vì vậy tôi đã đến một nhà hàng Trung Quốc. Tôi đã nghĩ rằng ông sẽ có chế độ ăn kiêng riêng, nhưng tôi vẫn nhớ hình ảnh ông đã ăn một bát mì cay đỏ. Ông vốn muốn thành công hơn với vai trò diễn viên điện ảnh và thực tế đã tham gia khá nhiều bộ phim, nhưng từ một thời điểm nào đó, ông đã trở thành một diễn viên nổi tiếng quen thuộc với truyền hình. Khi nói về sự khát khao đó, ông đã nhắc đến diễn viên Nhật Bản Nakadai Tatsuya. Ông nổi tiếng với vai diễn trong các bộ phim của Kurosawa Akira như 〈Kagemusha〉 (1980) và 〈Vua Lear〉 được chuyển thể thành 〈Ran〉 (1985), nhưng ông đã bị sốc khi xem diễn xuất của Nakadai Tatsuya trong bộ phim 〈Điều kiện con người〉 (1959) của Kobayashi Masaki. 〈Điều kiện con người〉 là một tác phẩm lớn gồm 6 phần, kể về cuộc đời của một người đàn ông đang vật lộn để giữ gìn nhân tính trong bối cảnh chiến tranh, với tổng thời gian chiếu gần 10 giờ.

Nakadai Tatsuya là một huyền thoại sống của điện ảnh Nhật Bản. Trong bộ phim tài liệu 〈Chân dung của Kurosawa Akira〉 (1985) được thực hiện tại trường quay của 〈Ran〉, Chris Marker không thể không ngưỡng mộ khi thấy ông xử lý một lượng lớn lời thoại thơ ca chỉ trong một lần quay. Sinh năm 1932 tại Tokyo, ông đã hợp tác với Kurosawa Akira trong 5 bộ phim, bao gồm 〈Kagemusha〉 và 〈Ran〉, nhưng cũng để lại dấu ấn rõ nét khi làm việc với những đạo diễn hàng đầu Nhật Bản như Kobayashi Masaki, Ichikawa Kon, Naruse Mikio. Nếu thêm vào danh sách các đạo diễn như Deshigahara Hiroshi, Okamoto Kihachi, Gosha Hideo, Kumai Kei, Kinoshita Keisuke, Shinoda Masahiro, thì ông thực sự đã xuất hiện với những nhân vật khác nhau trong tất cả các bộ phim của những đạo diễn vĩ đại nhất Nhật Bản. Tất cả họ đều là những đạo diễn có cá tính khác nhau, vì vậy ông là một trường hợp thực sự hiếm có so với bất kỳ diễn viên nào cùng thời trong ngành điện ảnh Nhật Bản.

Nakadai Tatsuya đã đến tham dự ‘Triển lãm đặc biệt kỷ niệm 100 năm ngày sinh Kurosawa Akira’ được tổ chức tại Trung tâm Tư liệu Điện ảnh Hàn Quốc vào năm 2010. Thật vinh dự khi được phỏng vấn ông vào thời điểm đó. Ông đã mang theo tài liệu về 〈Điều kiện con người〉 mà diễn viên Lee Soon-jae đã ca ngợi, và chúng tôi đã nói chuyện rất lâu về điều đó, cho thấy tình cảm của ông dành cho tác phẩm này rất lớn. Năm sau, vào năm 2011, ông đã đến Hàn Quốc liên tiếp trong 3 năm qua các triển lãm ‘3K, Triển lãm của 3 bậc thầy Nhật Bản’ và ‘Triển lãm đặc biệt Nakadai Tatsuya kỷ niệm 60 năm sự nghiệp diễn xuất’ vào năm 2012. Khi phỏng vấn diễn viên Lee Soon-jae, tôi đã nghe ông nói rằng ông thích Nakadai Tatsuya vào năm 2011, khi bộ phim 〈Tôi yêu bạn〉 do đạo diễn Choo Chang-min, dựa trên tác phẩm của Kang Pool, được công chiếu. Sau đó, mỗi khi ông đến Hàn Quốc, tôi đã cùng với nhà lập trình Moon Young của Trung tâm Tư liệu Điện ảnh lúc đó để thúc đẩy ‘Cuộc trò chuyện đặc biệt giữa Lee Soon-jae và Nakadai Tatsuya’, nhưng vì nhiều lý do khác nhau mà không thành công, điều đó thật sự là một điều đáng tiếc. Trong tháng 11, hai bậc thầy đại diện cho Hàn Quốc và Nhật Bản đã rời bỏ thế giới này.

Lee Soon-jae (10 tháng 10 năm 1935~25 tháng 11 năm 2025)

Nakadai Tatsuya (13 tháng 12 năm 1932~11 tháng 11 năm 2025)

***** Bắt đầu từ ‘Tủ đồ của Joo Seong-cheol’ với những ý nghĩa quá mức về những đồ vật trong phim, mong đợi một hướng đi mới cho diễn viên với ‘Hộp trang sức của Kim Ji-yeon’, không gian thưởng thức nhạc phim đã làm lay động trái tim tôi với ‘Hộp nhạc của Choo Ah-young’, và nhật ký mua sắm của một người buôn bán văn hóa phụ với ‘Sổ tay truyện tranh của Seong Chan-eol’, các phóng viên của Cineplay sẽ bắt đầu đăng tải theo sở thích và góc nhìn riêng của họ mỗi hai tuần. *****