Hộp nhạc của Chu A-young: ‘I Saw the TV Glow’, bài ca dành cho mọi người đi tìm lại chính mình

〈Tôi Đã Thấy TV Tỏa Sáng〉, bộ phim của đạo diễn Jane Schoenbrun, là một tác phẩm xuất sắc pha trộn nỗi hoài niệm về văn hóa đại chúng Mỹ thập niên 1990 với sự hoang mang về bản dạng giới theo cách vừa quái dị vừa đẹp đẽ. Bộ phim khơi lên ký ức về thời còn nhỏ, khi những nhân vật trên màn ảnh từng là manh mối để tôi tự hỏi mình là ai, và đồng thời khơi gợi nỗi nhớ khi nhận ra sự bất tương hợp giữa bản thân thuở nhỏ trong sáng và con người hiện tại. Ca khúc xuất hiện trong phim, 'Anthems for a Seventeen-Year-Old Girl' (Bài ca dành cho một cô gái 17 tuổi), gói ghém cảm xúc trung tâm ấy. Phim của Schoenbrun và bản nhạc này chia sẻ cùng một cảm giác thức tỉnh đau đớn trên con đường tìm về chính mình.

Nhân vật trầm lặng và hướng nội Owen (do Justice Smith và Ian Foreman đóng) vô tình xem đoạn giới thiệu của một series kinh dị dành cho thanh thiếu niên mang tên "Pink Opaque". Cậu lập tức bị cuốn vào thế giới đó, nhưng bị cha kiểm soát chặt chẽ nên không được xem. Rồi một ngày Owen gặp Maddie (do Jack Haven đóng), một cô gái say mê "Pink Opaque", và từ đó cậu bắt đầu thoát khỏi sự kiểm soát của cha mẹ. Sau lần đầu cùng xem "Pink Opaque" ở nhà Maddie, Owen tiếp tục tiếp xúc với series này qua các băng ghi mà Maddie thu cho, và dần sa vào thế giới ấy. Qua "Pink Opaque", cậu khám phá ra một khía cạnh khác của bản thân.

Phiên bản cover do nghệ sĩ Singapore yeule thể hiện của ca khúc gốc từ ban nhạc indie Canada Broken Social Scene, 'Anthems for a Seventeen-Year-Old Girl', đi thẳng vào lõi cảm xúc của phim. Bản gốc được phát hành trong album You Forgot It in People (2002) của Broken Social Scene và ngay sau đó được giới phê bình ca ngợi, trở thành một tác phẩm giữ vị trí bền vững trong làng nhạc indie. 'Anthems for a Seventeen-Year-Old Girl' vừa là nỗi hoài niệm về bản thân thuở trong sáng, vừa chứa đựng sự chán ghét và buồn bã trước hình ảnh hiện tại bị định hình theo các tiêu chuẩn xã hội. Người kể trong ca khúc nói: “Tôi cũng từng là một trong những kẻ thối nát, nhưng tôi thích cậu khi cậu như vậy”, bày tỏ nỗi nhớ về một phiên bản chưa bị cuộc đời mài mòn. Đồng thời ca khúc còn là ẩn dụ cho bi kịch của con người hiện đại, khi họ đánh mất bản ngã thực sự và sống như những persona giả tạo. Cấu trúc bài hát, với các đoạn điệp khúc lặp lại, tạo hiệu ứng các ký ức và trải nghiệm hỗn loạn của tuổi dậy thì chồng chập như vết lưu ảnh. 'Anthems for a Seventeen-Year-Old Girl' là một requiem cho những mảnh ghép bản sắc bị ép phải bỏ lại trong quá trình trưởng thành, khiến phiên bản thuở trước trong sáng dường như không còn tồn tại.

Bản cover mà yeule thực hiện cho phim giữ nguyên khuôn khổ giai điệu nguyên thủy nhưng thêm vào đó màu sắc lo-fi và những yếu tố glitch (âm thanh biến dạng, tận dụng tiếng ồn) khiến nó hòa quyện hoàn hảo với mise-en-scène kỳ quái của phim. Sự ấm áp của nhạc cụ analog trong bản gốc được thay bằng âm thanh từ bộ tổng hợp âm thanh trong phiên bản của yeule, tạo nên bầu không khí u tối và cô quạnh. Nhờ lớp xử lý kỹ thuật số có chủ đích và hiệu ứng méo tiếng, giọng hát của yeule vỡ thành những mảnh âm thanh, gia tăng cảm giác ảo giác và mộng mị. Giọng hát này mang đến một kết cấu mong manh như phản chiếu một bản ngã bị méo mó, bị giam giữ trong không gian giả tưởng của phim. Khi kết hợp với hiệu ứng glitch, giọng của yeule và âm thanh lo-fi tạo nên bầu không khí ở ranh giới nơi hiện thực va chạm với hư cấu, cũng như quá khứ đối đầu với hiện tại.

Ca khúc 'Anthems for a Seventeen-Year-Old Girl' đồng hành cùng phim từ đầu đến cuối. Ở đoạn mở đầu, sau khi Owen nhỏ tuổi xem đoạn giới thiệu của "Pink Opaque", giai điệu xuất hiện trở lại trong cảnh tiếp theo ở phòng thể dục trường nơi cậu tham gia một trò chơi với tấm dù. Hai cảnh này đóng vai trò gợi ý cho hành trình nội tâm của Owen sắp diễn ra. Qua "Pink Opaque", Owen tìm thấy chốn lánh nội tâm—một nơi để tồn tại trọn vẹn là chính mình, tách khỏi các quy phạm ép buộc của thế giới thực. Cảm giác giải phóng và thái độ kính sợ trước phương tiện truyền thông đã mở ra lối thoát cho cậu liên thông với cảm giác choáng ngợp khi tham gia trò chơi với tấm dù. Đó là khoảnh khắc hình ảnh hóa ngưỡng chuyển, khi thế giới hư cấu bắt đầu hiện lên chân thực hơn với Owen.

Ca khúc xuất hiện trở lại ngay trước những cảnh cuối. Băng qua nhiều thập kỷ, Owen khi đã trưởng thành soi ánh sáng chiếu xuyên qua khe hở trên cơ thể mình xuống gương. Đã có gia đình và trở thành một thành viên bình thường của xã hội, anh giờ là một người lớn vô cảm, thờ ơ ngay cả với bộ phim truyền hình mà anh từng yêu thích nhất, "Pink Opaque". Hành động Owen rạch ngực mình và đối mặt với ánh sáng lóe lên từ bên trong là cử chỉ phơi bày bản chất và danh tính vốn bị chôn vùi lâu nay dưới cuộc sống đơn điệu. Ở khoảnh khắc này, bản cover của yeule khơi dậy cảm giác nguyên sơ mà Owen từng trải nghiệm thuở nhỏ và đóng vai trò như dấu hiệu báo hiệu sự trở về của bản ngã. Đồng thời, phần glitch và âm hưởng lo-fi của ca khúc khuếch đại bầu không khí phi hiện thực khi hiện thực và hư cấu va chạm, và âm thanh ấy chuyển thể nỗi nhận thức đau đớn của Owen thành trải nghiệm thính giác.

Như vậy, trong phim, 'Anthems for a Seventeen-Year-Old Girl' biểu đạt nỗi đau của Owen—người đã đánh mất bản ngã cốt lõi của mình. Nhưng đạo diễn Jane Schoenbrun không chỉ dùng ca khúc để lột trần mặt tối của quá trình trưởng thành; bà còn phơi bày nỗi khó chịu về bản dạng giới (gender dysphoria) mà những người thuộc cộng đồng LGBT trải qua, cùng sự giải phóng cho bản ngã bị kìm nén. 'Anthems for a Seventeen-Year-Old Girl' nối kết những điểm nứt nơi đời sống Owen, nơi bản ngã tách rời. Cảnh rơi dù, với tấm parachute phủ kín Owen, gợi liên tưởng đến lá cờ Trans Pride (lá cờ tượng trưng cho bản dạng giới của người thuộc cộng đồng LGBT và thể hiện sự đoàn kết lẫn nhau) qua gam màu trên chiếc vải dù, và cho thấy các phương tiện truyền thông như "Pink Opaque" đã cung cấp manh mối để Owen dần nhận diện bản dạng giới của mình. Jane Schoenbrun dựng nên "Pink Opaque" như một sự tri ân đối với loạt phim truyền hình Mỹ từng gây đột phá khi đưa nhân vật thuộc cộng đồng LGBT lên màn ảnh—"Buffy the Vampire Slayer" (1997~2003)—để tạo nên bối cảnh, và Owen chiếu mình vào những nhân vật LGBT trong series ấy, đồng cảm và nhận diện dần bản dạng giới của bản thân. Âm nhạc của yeule truyền tải bằng chính âm thanh những nỗi sợ và khao khát nội tâm của Owen vốn khó diễn giải bằng lời. Trong phim của Schoenbrun, 'Anthems for a Seventeen-Year-Old Girl' mở rộng thành bài ca dành cho mọi kẻ ngoài lề đang nỗ lực giành lại bản thể của chính mình.