[Hộp nhạc của Chu Ah-young] 〈Marty Supreme〉 dùng nhạc new wave thập niên 1980 để lật tẩy đại tự sự của chủ nghĩa tư bản

Phim do Josh Safdie đảm nhiệm vai trò đạo diễn độc lập, 〈Marty Supreme〉 nằm trong chuỗi vũ trụ nghệ thuật mà anh cùng em trai Benny Safdie đã xây dựng qua các tác phẩm trước như 〈Heaven Knows What〉 (2014), 〈Good Time〉 (2017) và 〈Uncut Gems〉 (2019). Nỗi khao khát cấp bách muốn khẳng định bản thân của nhân vật cùng mạch phim đầy bất ngờ vẫn tạo nên một năng lượng căng thẳng và dồn dập. Trong tác phẩm này, âm nhạc do giám sát âm nhạc Daniel Lopatin — người đã hợp tác trong 〈Good Time〉 và 〈Uncut Gems〉 — tiếp tục hòa quyện với hình ảnh để tạo nên sức mạnh kỳ ảo cho phim.

Trong 〈Marty Supreme〉, ngoài nhạc của Daniel Lopatin còn có các ca khúc pop và new wave thịnh hành thập niên 1980. Josh Safdie đưa các ca khúc thập niên 1980 như 'Everybody Wants To Rule The World' của ban nhạc Anh Tears for Fears, cùng 'Forever Young' và 'I Have the Touch', vào bộ phim lấy bối cảnh thập niên 1950. Đây không phải là lựa chọn chỉ vì phong cách, mà là một quyết định có chủ đích nhằm biểu đạt chủ đề của phim và nội tâm nhân vật chính Marty. Trong đó, ca khúc 'Everybody Wants To Rule The World', xuất hiện ở đoạn kết và phần danh đề cuối, gợi lại bất an của thời Chiến tranh Lạnh cùng khát vọng quyền lực của con người, xuyên thấu chủ đề của 〈Marty Supreme〉.

Năm 1952 ở New York, Marty đầy tham vọng (Timothée Chalamet) mơ ước thống trị sân chơi thế giới bằng môn bóng bàn để trở thành huyền thoại thể thao. Tuy nhiên, tại trận chung kết giải bóng bàn Mở rộng Anh mà anh tham dự với hy vọng lớn, anh phải nhận thất bại nhục nhã trước tay chơi người Nhật Endo (Kawaguchi Goto) và lại phải đối mặt với sự khinh miệt của những người xung quanh cùng áp lực về tài chính. Rockwell (Kevin O'Leary), người đứng đầu một công ty mực, còn đề nghị anh thua trận để quảng bá sản phẩm của công ty trong một sự kiện. Marty vốn tự trọng cao đã từ chối đề nghị của Rockwell, và anh kiếm tiền trở về New York bằng những màn biểu diễn bóng bàn mang màu sắc xiếc để dự Giải vô địch thế giới. Nhưng về đến New York, gia đình đã chiếm lấy tiền của anh để ngăn không cho anh tiếp tục chơi bóng bàn. Trớ trêu hơn, người yêu Rachel (Odessa A'zion) khẳng định cô đang mang thai con anh, buộc người đàn ông vốn ích kỷ phải đứng trước trách nhiệm với người khác ngoài bản thân mình.

Josh Safdie nhìn nước Mỹ thập niên 1980 như một thời đại mà cảm giác thành công, tham vọng cá nhân và khẳng định bản thân—tức giấc mơ Mỹ—được tôn vinh một cách mạnh mẽ. Sự tự tin thái quá và ám ảnh về thành công của Marty bắt nguồn từ hình ảnh đó của giấc mơ Mỹ. Ban đầu, 〈Marty Supreme〉 được lên ý tưởng là câu chuyện khi Marty tuổi già hồi tưởng về thời trẻ ở thập niên 1980, và ca khúc 'Everybody Wants to Rule the World' được đặt vào một cảnh then chốt của những cảnh đó. Dù trong quá trình dựng cuối cùng phần hồi tưởng của Marty bị loại bỏ và những cảnh dự kiến ban đầu cũng không còn, ca khúc vẫn được giữ lại để biểu đạt giấc mơ Mỹ của Marty và nhấn mạnh chủ đề của phim.

Ca khúc 'Everybody Wants to Rule the World' là một bản nhạc phức hợp, che giấu bóng tối thời Chiến tranh Lạnh phía sau giai điệu tươi sáng. Bài hát được phát hành trên single 'Songs from the Big Chair' (1985) của Tears for Fears và được hoàn thiện từ cảm hứng hai hợp âm mà nhạc sĩ Roland Orzabal chơi trên ghita acoustic. Âm thanh sáng và tinh tế của synthesizer cùng drum machine, điệu shuffle sôi động và những quãng arpeggio lặp đi lặp lại tạo nên sức sống cho bản nhạc. Đối lập với giai điệu đó, ca từ khai thác sâu nỗi khao khát quyền lực, kiểm soát và bi kịch do chiến tranh mang lại. Tiêu đề ban đầu của bài là 'Everybody Wants to Go to War' nhưng được đổi thành tiêu đề hiện tại vì ban nhạc cho rằng lời bài quá giáo điều. Curt Smith, giọng ca của ban nhạc, cho biết bài hát phản chiếu bầu không khí căng thẳng chính trị thời kỳ 'Chiến tranh Lạnh lần hai' và nỗi sợ về khả năng xảy ra chiến tranh hạt nhân, đồng thời mô tả nó là “một ca khúc về tất cả mọi người đều muốn quyền lực và về những đau khổ do chiến tranh gây ra.” Bản nhạc vừa có trọng lượng chủ đề vừa tràn đầy năng lượng âm nhạc ấy lên án và cảnh báo tham vọng của những kẻ 'muốn thống trị thế giới'. Những tham vọng này nối dài vào khát vọng của các nhân vật trong phim.

Khát vọng của một tuyển thủ Mỹ như Marty giành chức vô địch thế giới phản chiếu tham vọng của nước Mỹ sau Thế chiến II muốn can thiệp vào cục diện quốc tế để chiếm lĩnh địa vị bá quyền. Josh Safdie từng nói: “Chiến thắng trong Thế chiến II đã thắp lên giấc mơ Mỹ, nói rằng cá nhân có thể thay đổi thế giới và rằng bạn có thể tìm thấy vinh quang dù bạn đến từ đâu.” Marty hiện lên như hiện thân của sự tự tin hậu chiến của nước Mỹ, và sự vĩ đại mà anh theo đuổi là một dấu ấn mà lời hứa của nước Mỹ sau chiến tranh in sâu vào tâm thức cá nhân.

Tham vọng của nhà tư bản Rockwell, người xây dựng “đế chế bút mực” của mình, lộ ra một cách tinh vi hơn. Trong phim Rockwell tuyên bố với Marty rằng “tôi sinh năm 1601. Tôi là ma cà rồng bất tử,” và mốc 1601 mà ông nhắc tới liên quan đến sự vận hành của Công ty Đông Ấn (thành lập ngày 31 tháng 12 năm 1600), thời kỳ mở đầu cho chủ nghĩa tư bản toàn cầu. Rockwell là nhân hoá cho đặc tính ma cà rồng của một số bộ phận tư bản: hút lợi nhuận bằng cách bóc lột. Ông nói đã gặp những người như Marty Mauser trong hàng trăm năm mà vẫn không biến mất, ẩn dụ cho sự bất tử vững mạnh của chủ nghĩa tư bản. Mối quan hệ giữa hai nhân vật này làm lộ rõ quan hệ cộng sinh giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa trọng dụng năng lực. Ở bề mặt câu chuyện, khát vọng cá nhân của Marty không tách rời tham vọng của nhà tư bản Rockwell. Dù Marty là thiên tài bóng bàn với kỹ năng áp đảo, giấc mơ của anh vẫn bị đặt trong quyền quyết định của Rockwell. Endo, mất thính lực do cuộc oanh tạc Tokyo, mặc dù chịu tổn thất thể xác vì chiến tranh, lại bị hạ thấp thành linh vật quảng cáo cho một cây bút của một công ty Mỹ từng là kẻ thù. Quá trình những cá nhân tài năng như Marty hay Endo bị hút vào logic của tư bản vẽ nên ảo tưởng chủ nghĩa trọng dụng năng lực — niềm tin cho rằng địa vị và phần thưởng được phân theo năng lực. Trận đấu thứ hai giữa Marty và Endo, vốn có vẻ là một cuộc so tài công bằng, thực chất là một vở kịch do nhà tư bản dựng sẵn—hình tượng cho thị trường vận hành theo kịch bản giả tạo. Cảnh này cho thấy chủ nghĩa trọng dụng năng lực dưới chế độ tư bản hoạt động như một cơ chế cốt lõi để biện minh cho bất bình đẳng do tư bản sinh ra, khi nó thuyết phục con người rằng thị trường là một sân chơi cạnh tranh công bằng. 〈Marty Supreme〉 và ca khúc 'Everybody Wants To Rule The World' mỗi bên theo cách riêng đã mổ xẻ sắc bén cách thức tham vọng thống trị của cá nhân tiếp tục tồn tại trong logic của tư bản.