Phỏng vấn 〈Những kẻ ám sát〉: Park Hae-il ① — “Chỉ một lời động viên của Lee Min-ho cũng khiến cả trường quay lên tinh thần”

Sau 4 năm vắng bóng trên màn ảnh rộng, Park Hae-il trở lại và một lần nữa khẳng định vị thế trung tâm của mình trong một tác phẩm mới. Bộ phim 〈Những kẻ ám sát〉 tái dựng vụ ám sát Đệ nhất phu nhân năm 1974 qua góc nhìn của những người có mặt tại hiện trường. Hiện trường có nhiều điểm nghi vấn, nhưng nhà nước lại muốn chóng kết thúc vụ việc. Tại sao lại như vậy? Để giải mã bí ẩn đó, cảnh sát Cheol-gu (Yoo Hae-jin), trưởng ban xã hội Jae-hwan (Park Hae-il) và phóng viên trẻ Yeong-il (Lee Min-ho) lần lượt lần theo mọi chứng cứ để hé lộ bức tranh phía sau.

Trước ngày công chiếu 〈Những kẻ ám sát〉 dự kiến vào dịp lễ Chuseok 23 tháng 9, ngày 10 tháng 9 chúng tôi đã gặp diễn viên Park Hae-il tại một nơi ở quận Jongno, Seoul. Trên bàn anh xếp ngay ngắn tờ giấy A4 và nắm chặt cây bút, hình ảnh cho thấy anh làm nghề bằng toàn tâm toàn ý và rất nghiêm túc. Bề ngoài điềm tĩnh nhưng khát khao đi tìm sự thật luôn rực trong anh, giống như Jae-hwan trong phim; Park Hae-il dồn cả tấm lòng vào vai diễn bằng giọng nói trầm. Dưới đây là chia sẻ của Park Hae-il về 〈Những kẻ ám sát〉 và công việc diễn xuất.

〈Quyết Định Chia Tay〉 và 〈Hansan: Sự xuất hiện của Rồng〉 đều là phim của anh. Đã đúng 4 năm mới có phim. Có lý do gì khiến anh mất 4 năm cho tác phẩm tiếp theo không?

Có lẽ tôi đã chờ phim của đạo diễn Heo Jin-ho. (mọi người trầm trồ) Đạo diễn Heo thỉnh thoảng rất thích uống makgeolli nên thỉnh thoảng ông gọi chỉ để trò chuyện. Lần đó gặp thoải mái rồi đạo diễn đề xuất tác phẩm và đưa kịch bản. Sau khi đọc, tôi đã nói trước mặt đạo diễn rằng “Không phải là tôi đã chờ đợi để làm cái này sao?”. Khoảng một tuần sau tôi hỏi: “Đạo diễn ơi, lần đầu tiên đạo diễn làm đề tài thập niên 70 phải không?” Đạo diễn nói là lần đầu. 〈Công chúa Deokhye〉 là thời cuối triều, ông cũng từng làm về thời Joseon, rồi có những câu chuyện đời thường thập niên 80, 90 nhưng thập niên 70 thì chưa. Tôi cũng sinh ra trong thập niên 70 nhưng những biến cố lớn xảy ra trước khi tôi chào đời nên thấy tò mò. Đó là những việc xảy ra khi ta còn chập chững, nên tôi bắt đầu với suy nghĩ hãy tìm hiểu thời kỳ đó qua tác phẩm này.

Đạo diễn Heo Jin-ho nói rằng ngay từ giai đoạn kịch bản đã viết vai Jae-hwan khi nghĩ tới anh. Vậy anh khi nào cảm thấy chắc chắn về bộ phim này?

Cho đến khi kết thúc quay, tôi không có cảm giác chắc chắn. Bước vào không khí thời đại đó là cảm giác ban đầu, nên tôi phải dò dẫm từng bước, cân nhắc kỹ lưỡng như đi trên một cây cầu đá. Tôi thường hỏi đạo diễn, tổ chính và các diễn viên rằng liệu chúng tôi đang đi đúng hướng để đúng cảm giác thời đại đó hay không. Vai diễn của tôi là một phóng viên nên nhiệm vụ đầu tiên là tạo ra không gian tòa soạn, làm sao để khán giả thấy tôi trông như một nhà báo — đó là bài toán ban đầu. Cái gì là tự nhiên, và chính điều đó mới kéo khán giả vào câu chuyện. Vì đây là vụ việc có nhiều tài liệu lịch sử, phim tài liệu và cả đài lớn đưa tin, nên tôi nghĩ cần nắm được phác thảo lớn rồi mới dấn sâu vào thế giới sáng tạo.

Trước khi nhận kịch bản, anh đã biết về vụ án này đến mức nào?

Ở tư cách một người bình thường, vì chuyện xảy ra trước khi tôi sinh nên tôi không biết rõ. Đến khi trưởng thành tôi cũng không chủ động tìm hiểu sâu, chỉ biết rằng đã từng có một vụ như vậy. Sau hơn 20 năm làm phim, đã có những bộ phim về các vụ việc thập niên 80 như 〈Mùa Xuân của Seoul〉 hay 〈1987〉, nhưng sau khi nhận kịch bản này tôi càng thắc mắc hơn rằng vì sao vụ này chưa từng được điện ảnh hóa. Đó là một biến cố lớn trong lịch sử hiện đại. Dù không hoàn toàn giống, nhiều nước khác cũng có phim dựa trên đề tài tương tự. Tôi rất thích những phim như 〈Spotlight〉 (2015, Thomas McCarthy). Tôi nghĩ nếu nhân vật của tôi có phần lấy cảm hứng từ những phim như vậy để điện ảnh Hàn thử sức với thể loại này thì sao? Đạo diễn cũng vui với ý đó. Mong muốn đưa thể loại điện ảnh như vậy vào phim Hàn là điều lớn nhất với tôi.

Trong ba nhân vật, Jae-hwan là người có bối cảnh cá nhân mờ nhạt nhất. Tôi tò mò anh đã chuẩn bị vai Jae-hwan như thế nào.

Vì Jae-hwan ngoài nghề nghiệp là phóng viên thì không thấy lịch sử quá khứ nên tôi nghĩ ngược lại: việc không có quá nhiều lịch sử cá nhân giúp tôi không phải suy nghĩ quá nhiều về quá khứ một nhân vật, và tôi có thể đi sâu hơn về khía cạnh nghề nghiệp và vụ việc. Tôi vẫn hỏi đạo diễn: “Jae-hwan đã sống thế nào?” Các diễn viên cùng đạo diễn trao đổi để xây dựng nhân vật — anh ấy có lấy vợ không, đi lính chưa, có con không. Đó là kiểu đối thoại khi chuẩn bị nhân vật với đạo diễn Heo Jin-ho. Lần này quá khứ và môi trường xung quanh của nhân vật bị lược đi nhiều, nên tôi nghĩ đúng là một nhân vật cần trung thành với vụ việc trong phim. Vai Cheol-gu của đàn anh Yoo Hae-jin lại có đời tư và công việc phong phú. Có thể đạo diễn muốn tạo ra sự tương phản như vậy.

Đây là lần hợp tác thứ hai của anh với đạo diễn Heo Jin-ho sau 〈Công chúa Deokhye〉. Anh đánh giá đạo diễn như thế nào?

Tôi nghĩ đạo diễn là một trong số những người ôn hòa nhất mà tôi biết. Nhưng nếu soi bằng kính hiển vi thì bên trong có một cơn sóng cảm xúc rất lớn, và phải nhìn thật tỉ mỉ mới thấy. Ông dẫn dắt môi trường xung quanh một cách rất ôn hòa, tạo bầu không khí để diễn viên và ê-kíp tập trung chuyên môn. Ông quan sát tỉ mỉ đến mức ngay cả nhịp thở của tôi cũng được ông theo dõi một cách thân thiết, hỏi tại sao lại diễn như thế, tại sao lại chọn đường di chuyển như vậy, và có thái độ muốn cùng chia sẻ từng cảnh, từng take. Vì vậy tôi cảm thấy tin tưởng hơn và cởi mở hơn. Khi chia sẻ rằng đã làm điều nhỏ này, mọi người cởi bỏ hàng rào, trở nên thật lòng và tập trung hơn.

Trong buổi họp báo anh từng nói thách thức là không được đi theo lối mòn. Anh có thể giải thích thêm không?

Từ “đi theo lối mòn” bỗng nhiên hiện lên trong đầu tôi hôm đó. Thường khi làm lần hai với cùng một đạo diễn, sự quen thuộc có thể là điều tốt, nhưng từ góc nhìn diễn viên tôi luôn có khao khát khoét ra điều mới từ những gì mình có. Vì vậy tôi dùng từ đó. Trong 〈Công chúa Deokhye〉 tôi cũng vào vai nhà báo Kim Jang-han, dù không phải vai chính trong câu chuyện. Tôi muốn xem điểm mới của tác phẩm này là gì, và trong vai diễn quen thuộc theo phong cách đạo diễn Heo có gì lạ, nên tôi cố gắng mang cả hai yếu tố đó cùng lúc. Có vẻ đạo diễn cũng ý thức điều đó và từng chút từng chút dẫn dắt chúng tôi như người chăn cừu.

Trong cao trào phim có cảnh đọc “Tuyên bố thực hành báo chí tự do”. Trong tổng thể tông phim, cảnh đó có thể trông gượng ép. Khi diễn cảnh này, anh đã chuẩn bị ra sao?

Cảnh đó đặc biệt quan trọng với tôi, cùng với một cảnh khác nơi nhân vật của tôi, ở vị trí trưởng ban phóng viên kỳ cựu, đã chuẩn bị chứng cứ để đối chất với chủ tịch Han (do Jung Woo-sung thủ vai). Cảnh ấy khá dài; thực tế đã bị cắt bớt. Theo tôi biết take đầu tiên có thể kéo dài khoảng 7–8 phút. Chúng tôi đã chuẩn bị rất nhiều. Đạo diễn đã đặt dấu chấm thật sự vào cuối cùng rằng ông muốn giữ nguyên thoại đó. Phần thứ hai là cảnh đọc “Tuyên bố thực hành báo chí tự do”, và khi đứng ở cương vị khán giả của một phim khác, cảnh như vậy có thể khiến người ta thấy nặng nề. Trong tòa soạn hỗn loạn mà lại đứng đọc bản tuyên bố, liệu có thuyết phục không? Khi quay, đôi khi trong rất nhiều take có vài lần xuất hiện trạng thái “vô trọng” hiếm hoi. Trong 〈Quyết Định Chia Tay〉 cảnh cuối ở bãi biển cũng có một khoảnh khắc như vậy. May mắn là trạng thái “vô trọng” ấy đã đến đúng lúc cảnh đọc tuyên bố. Cảnh không thể đẩy cảm xúc quá xa nhưng cũng không được làm quá nhẹ, nên có lúc cảm thấy hơi lắp. Nếu diễn hoàn hảo thuộc lòng lại có vẻ khác, nên tôi chọn cảm nhận hiện trường trước mặt. Dù có sai vài chi tiết, tôi cố kéo dài cảm xúc. Kết quả vượt kỳ vọng lo của tôi, tôi hài lòng với mức này.

Bầu không khí ở ban xã hội của tờ Dongseong Ilbo được khắc họa là ngang hàng, không phân cấp. Đạo diễn cho rằng bầu không khí đó có được nhờ ông. Anh muốn dẫn dắt như thế nào?

Có Lee Min-ho, Ryu Hye-young, Kim Dae-myung, đàn anh Bae Sung-woo, và cả Kim Ki-cheon, người thủ vai giám đốc (ông chủ) — cả nhóm. (cười) Tôi gặp Kim Dae-myung khi đóng 〈Công chúa Deokhye〉, anh ấy vào vai người làm chuyện lớn nên chúng tôi đã có quan hệ thân thiết. Dù cùng nghề, chúng tôi vừa hợp tác vừa dễ hòa nhập. Hye-young tôi gặp khi làm 〈My Dictator〉 và lâu mới gặp lại; tôi là fan của Ryu Hye-young. Cô ấy cá tính, chắc chắn, và đạo diễn hẳn đã biết điều đó. Trong phim cô là nữ phóng viên duy nhất của Dongseong Ilbo thời đó, khi nghề nữ phóng viên còn hiếm, cô chủ động thể hiện hết mình. Ý thức đồng nghiệp giữa chúng tôi hình như tự nhiên như vậy.

Tôi nghe rằng cảnh đầu phim, cảnh Yeong-il và Jae-hwan gọi điện, đã quay tại chỗ và họ thật sự đối thoại trực tiếp. Họ đã chui người dưới điện thoại để trao đổi thoại. Đó là sự quan tâm của đàn anh phải không?

Tại công ty sản xuất phim tôi đã gặp Lee Min-ho. Cậu ấy cao ráo thật. Hình ảnh ban đầu hiện lên trong tôi là: “Một người như thế mà lại làm trong tòa soạn?” (cười) Tôi tự hỏi đây là tình huống điện ảnh kiểu gì — à, ra là để làm phim của chúng ta. Đồng thời tôi cũng phần nào hiểu được dụng ý của đạo diễn Heo Jin-ho: tại sao phải có Lee Min-ho. Cá nhân tôi thấy nhân vật Yeong-il do Min-ho diễn có lý về mặt điện ảnh và sẽ thu hút khán giả. Min-ho vừa có vẻ nam tính vừa có chút nét giống ngôi sao trẻ thập niên 70 như Shin Sung-il, nên không thấy lạ. Dáng nét đậm và rõ ràng khiến tôi thấy đó có thể là một nhân vật của năm 1974. Khi nhìn lại thời trẻ của Shin Sung-il người ta sẽ hiểu. Vậy là có tính thực. Yeong-il khác với những lời trêu chọc xung quanh rằng cậu là con cánh dù; thực tế cậu đỗ qua kỳ thi tuyển vào nghề báo và vào làm chính đáng. Ở độ tuổi trẻ đó cậu có nhiều điều muốn thử và xứng đáng được hưởng điều đó, mà lại vào tòa soạn? Vì Jae-hwan là trưởng ban kỳ cựu, có lẽ anh nghĩ đến việc một lúc nào đó phải chỉ cho đàn em một bài học. Nhưng khi thấy Yeong-il làm được việc, Jae-hwan hẳn đã xúc động. Cậu em trở thành một người kế tục đáng tin cậy và là đồng nghiệp cùng nghề.

Một số người khi công bố dàn cast cho rằng Lee Min-ho không hợp vai. Theo anh, đạo diễn đã chọn Min-ho vì điểm mạnh nào? Khi diễn chung trên trường quay, cảm giác với Min-ho ra sao?

Hãy nhìn vào phim của đạo diễn Heo Jin-ho. Có Bae Yong-joon, Jung Woo-sung, và đạo diễn Heo cũng cao. Min-ho cũng là một diễn viên có dáng vẻ mà đạo diễn cần. Tôi thấy Min-ho đã buông hết mọi thứ ra và đến thật sự. Có lẽ Min-ho ngại nói điều này công khai nên không nói, nhưng cậu ấy thậm chí đến trường quay cả khi không có cảnh quay. Với tôi cậu là người khác hẳn; không hiểu từ đâu mà các fan của nhiều nước cũng xuất hiện ở đó. (mọi người cười) Thật kỳ lạ. Cậu ấy chắc biết điều đó và có thể thấy áp lực, nhưng vẫn đến để cổ vũ. Chỉ một câu của cậu ấy là mọi người đều tràn đầy năng lượng. (cười) Cảnh quay đầu tiên là cảnh cuộc gọi giữa tôi và Min-ho. Tôi đến trường quay để xem Min-ho di chuyển và hành xử như một diễn viên ra sao, vừa để quan sát vừa để tập dượt cho cảnh tôi nhận điện thoại ở tòa soạn. Nói cách khác, coi như làm hai việc cùng lúc: vừa quan sát bạn diễn, vừa chuẩn bị phần của mình. (cười) Tôi đến để tự lo cho phần của mình.

※ Phỏng vấn diễn viên Park Hae-il về 〈Những kẻ ám sát〉Phần 2 sẽ tiếp tục.