[Hộp nhạc của Chu A-young] Vẻ đẹp đời sống trong 〈It's Such a Beautiful Day〉 và 'Moldau' của Smetana

Bộ phim hoạt hình của Don Hertzfeldt 〈It's Such a Beautiful Day〉 (It's Such a Beautiful Day) kể câu chuyện về một người đàn ông dần mất trí nhớ và khám phá bản chất của thời gian. Là một tên tuổi được công nhận về nghệ thuật trong giới hoạt hình độc lập Mỹ, Don Hertzfeldt trung thành với phong cách tối giản, hạn chế mô tả tỉ mỉ nhân vật và bối cảnh. Trong tác phẩm này ông tiếp tục kết hợp hoạt hình theo phong cách tối giản với hình ảnh thực xử lý phơi sáng chồng lớp, đồng thời thử nghiệm nhiều hiệu ứng đặc biệt để diễn đạt tính đồng thời của thời gian. Từ thẩm mỹ giản lược đó, các bộ phim của ông luôn mở rộng bằng kỹ thuật thử nghiệm và dần xây dựng một ngôn ngữ thị giác độc đáo. 〈It's Such a Beautiful Day〉 đề cập những chủ đề nặng nề như sự sống và cái chết, tính không tuyến tính của thời gian, nhưng thông điệp nghịch lý được truyền tải qua giọng hài đen và những chiêm nghiệm hiện sinh đặc trưng của Hertzfeldt: cái chết có thể làm giàu và trao ý nghĩa cho đời sống. Khán giả đi theo các ký ức và ảo giác vụn vặt của Bill, chìm vào những suy ngẫm sâu sắc về bản sắc cá nhân, gia đình và bản thể. Ở đây, bài thơ giao hưởng "Moldau" của Bedřich Smetana kết hợp hữu cơ với phim để làm sáng tỏ chủ đề đó.

Bill bị một rối loạn thần kinh chưa rõ nguyên nhân khiến anh mất dần trí nhớ. Sinh hoạt vốn rất bình thường của anh bị bệnh xâm chiếm trong chớp nhoáng, những ký ức mơ hồ còn sót lại và các cơn ảo giác do co giật liên tục xâm nhập vào hiện tại. Ngay cả khuôn mặt người anh yêu cũng dần trở nên xa lạ; khi ý thức dần suy kiệt, anh tiến ngày một gần hơn tới cái chết. Thế nhưng, trớ trêu thay, cái chết lại tạo ra một bước ngoặt mới trong cuộc đời anh.

Ẩn dụ đồ sộ về cuộc sống,

khúc thơ giao hưởng thứ hai 'Moldau' (Vltava (The Moldau)) trong chuỗi thơ giao hưởng 〈Má Vlast〉 của Bedřich Smetana

Trong phim, khúc thơ giao hưởng thứ hai 'Moldau' (Vltava (The Moldau)) — nằm trong chuỗi thơ giao hưởng 〈Má Vlast〉 của Bedřich Smetana — không chỉ đóng vai trò nền nhạc mà còn phiên dịch cảm xúc chủ đề của phim. Bản nhạc nguyên gốc miêu tả hành trình của hai con suối bắt nguồn từ rừng ở Bohemia, chảy qua Praha và hợp lại thành một con sông lớn, vẽ nên thiên nhiên, lịch sử và ký ức dân tộc Séc. Hành trình của dòng nước vượt qua đá tảng vẫn tiếp tục chính là biểu tượng cho lịch sử Séc ở cuối thế kỷ XIX, khi người dân vượt qua khổ cực dưới ách thống trị của Đế chế Áo để hướng tới giải phóng. Nó đồng thời bộc lộ sự bền bỉ của sinh mệnh và bản sắc dân tộc Séc bất chấp ngoại lực.

Trong phim, "Moldau" được chuyển thành một biểu tượng cho đời sống cá nhân thay vì lịch sử dân tộc. Bộ phim được dựng theo nhịp của bản nhạc, lần theo hành trình từ thượng nguồn xuống hạ lưu của dòng sông để song song khắc họa quá trình Bill, ngày càng gần cái chết, tiến tới một sự giác ngộ mới. Trước hết, Hertzfeldt đặt khoảnh khắc đời thường bình lặng của Bill cùng với đoạn mở đầu của "Moldau" ngay từ đầu phim. Phần mở đầu, khởi đi bằng âm thanh tinh tế của sáo và clarinet, từ từ mở ra cuộc đời nhân vật Bill với khán giả.

Phim được chia thành ba chương, và phần cuối của chương 1 lại vang lên đoạn kết của "Moldau". Đoạn nhạc từng khắc họa sức bền bỉ của dân tộc Séc vượt qua thử thách ở đây chuyển thành tiếng ca về sức sống con người, vượt lên hoàn cảnh tuyệt vọng để tiếp tục sống. Khi bệnh tình tạm thời thuyên giảm, Bill đứng trên xe buýt đi làm, nhìn khung cảnh mưa bên ngoài cửa sổ. Ở cảnh này Hertzfeldt vẽ nên khung cảnh mưa thông thường thành những lớp hình ảnh chồng lên của quá khứ, hiện tại và tương lai, diễn đạt tính đồng thời của thời gian. Theo Don Hertzfeldt, "dòng chảy của thời gian chỉ là ảo ảnh; quá khứ không bao giờ biến mất, còn tương lai thì luôn đã ở đó." Cảnh này cho thấy chuyển đổi nhận thức nơi Bill: người trước đây cảm nhận thời gian theo đường thẳng bắt đầu cảm nhận thời gian theo cách không tuyến tính. Bill, người sống dường như chỉ để quay vòng vô nghĩa, sau khi đối diện khả năng cái chết đã nhìn lại cuộc đời mình. Nhìn màn mưa ngoài cửa kính, Bill mơ hồ cảm thấy những mảnh ký ức và những phần đời rời rạc của mình đều đang hiện hữu trong một lớp thời gian rộng lớn hơn. Ở đây, phần kết của "Moldau" vang lên bằng giai điệu tráng lệ do bộ kèn đồng dẫn dắt, hoàn thiện khoảnh khắc kỳ diệu. "Moldau" khép lại chương 1 của phim, ôm trọn đời sống cá nhân mang tên Bill và những phong cảnh đời thường bằng âm thanh, rồi rực rỡ tan biến.