Không chỉ là những nhân vật dễ thương: phóng viên 'mù Chiikawa' xem 《Chiikawa bản điện ảnh》 và đi đến kết luận '000'

Chiikawa đang tạo cơn sốt tại phòng vé. Tính đến ngày 14/10, 〈Chiikawa bản điện ảnh: Bí mật đảo người cá〉, khởi chiếu từ 30/9, đã thu hút tổng cộng 1,41 triệu khán giả và nhanh chóng tăng tốc tại phòng vé. Người viết vốn chỉ biết Chiikawa như một thương hiệu nhân vật; 〈Chiikawa bản điện ảnh: Bí mật đảo người cá〉 (gọi tắt là 〈Chiikawa bản điện ảnh〉) không phải là bộ phim khiến tôi háo hức, nhưng các meme lan truyền tại Nhật đã khơi dậy sự tò mò. Những bài đăng kèm ảnh 'trước và sau khi xem Chiikawa bản điện ảnh' với biểu cảm như vừa chứng kiến điều gì vĩ đại càng khiến tôi muốn tự trải nghiệm.

Do đó, một phóng viên gần như 'mù tịt về Chiikawa' đã đi xem trực tiếp 〈Chiikawa bản điện ảnh〉. Tác giả gốc kiêm biên kịch Nagano đã công khai rằng đây là 'tác phẩm có thể xem được ngay cả khi không biết Chiikawa', và thực tế bộ phim vẫn đủ để thưởng thức ngay cả khi khán giả chưa quen thuộc với 〈Chiikawa〉. Dưới đây là những điểm đáng chú ý của 〈Chiikawa bản điện ảnh〉 qua góc nhìn của một khán giả gần như không biết gì về Chiikawa. Bài viết sẽ hạn chế tiết lộ nội dung, nhưng vẫn cần chạm tới phần nào không khí của phim.

“〈Chiikawa bản điện ảnh〉 là 'nhạc kịch'”

Khi 〈Chiikawa bản điện ảnh〉 ra mắt, một sân khấu đặc biệt đã được tổ chức ở Hàn Quốc: ba nhân vật chính của loạt gồm Chiikawa, Hachiware và Usagi xuất hiện với phần trình diễn đặc biệt trên chương trình âm nhạc 〈M Countdown〉. Lúc đó, với tư cách người chưa biết nhiều và chưa xem 〈Chiikawa bản điện ảnh〉, tôi nghĩ đó chỉ là một sự kiện được chuẩn bị vì phim quá nổi tiếng. Nhưng sau khi xem phim, tôi hiểu lý do 〈M Countdown〉 tổ chức sân khấu đó. 〈Chiikawa bản điện ảnh〉 giống một vở nhạc kịch, chí ít cũng có thể gọi là 'phim nhạc' vì âm nhạc đóng vai trò quan trọng.

Tuy nhiên, cách dùng âm nhạc không giống ca nhạc phẩm thông thường: những bài hát không nhằm trực tiếp phát triển cốt truyện hay bộc lộ nội tâm theo kiểu thông thường. Thay vào đó, 〈Chiikawa bản điện ảnh〉 rất hiệu quả trong việc tạo dựng bầu không khí và cài cắm các lớp báo trước của toàn bộ câu chuyện thông qua những ca khúc do nhân vật thể hiện. Bộ phim tận dụng đặc tính của nhân vật Seiren để tạo căng thẳng bằng tiếng hát, đồng thời sử dụng ca khúc thường xuất hiện trong nhiều tác phẩm Nhật Bản như 'Hôm nay là lời chào tạm biệt' (今日の日はさようなら) để khơi gợi cảm xúc hai mặt. Thêm vào đó, sự đa dạng thể loại được lồng ghép—từ hợp xướng, bài hit đến cả hip-hop—là điểm không thể bỏ qua.

“〈Chiikawa bản điện ảnh〉 là 'phim câm'”

Thực ra có phần phóng đại. Phim không hiển thị lời thoại dưới dạng chữ như phim câm cổ điển. Nhưng vì nhiều nhân vật trong phim sử dụng hệ ngôn ngữ riêng nên khó không liên tưởng đến phim câm. Trong ba nhân vật chính Chiikawa, Hachiware và Usagi, chỉ có Hachiware rõ ràng biết nói. Lời của Chiikawa hay Usagi thường khó hiểu, và Hachiware thường đóng vai người giải thích. Ngoài hai người đó, cư dân trên đảo hướng dẫn họ cũng ít khi có lời thoại giống lời nói thông thường.

Bộ phim còn gợi nhớ phim câm ở cách dàn dựng hành động: gọn gàng và chính xác. 〈Chiikawa bản điện ảnh〉 không cố vẽ hành động phức tạp hay hoành tráng, nhưng quy mô và cách tổ chức các cảnh hành động cần thiết được thể hiện rõ ràng. Tốc độ và cách đạo diễn dàn cảnh truy đuổi theo nhiều hướng dù đơn giản nhưng gợi liên tưởng đến những pha hành động gọn gàng trong phim câm. Đặc biệt, nhịp độ và cảm xúc trong một số cảnh do Shimajiro thể hiện, dù đơn giản và thô mộc, lại rất gây ấn tượng.

※Phần nội dung dưới đây gợi ý diễn biến chung nên nếu bạn muốn tránh mọi tiết lộ dù nhỏ thì hãy bỏ qua.

“〈Chiikawa bản điện ảnh〉 là 'bi kịch Hy Lạp'”

Đúng như phản ứng của khán giả Nhật Bản, nơi phim công chiếu trước, 〈Chiikawa bản điện ảnh〉 không phải là một phim phiêu lưu tươi vui đơn thuần. Câu chuyện mở ra từ cuộc đối đầu giữa hai lực lượng: Seiren cáo buộc dân làng đã ăn thịt một nàng tiên cá và dọa sẽ ăn luôn cư dân làng cho đến khi 'thủ phạm' bị lộ. Dân làng bất lực trước Seiren, nên đã dùng chiêu mồi giả 'Tiền thưởng gấp 100 lần' để lôi kéo người khác. Seiren tấn công dân làng một cách dai dẳng đến mức họ bị đẩy vào hành xử vô lương tâm như vậy.

Sau nhiều lần rơi vào thế nguy cấp, bộ phim mới dần làm sáng tỏ đầu đuôi vụ việc. Và điều đó hóa ra là một bi kịch sinh ra từ khác biệt về giới hạn cảm xúc mà mỗi người có thể chịu đựng, nên không thể dễ dàng chỉ trích một ai. Từ xưa, bi kịch, như Aristotle từng phân tích trong 「Thơ học」, là hệ quả tất yếu của khuyết điểm tính cách cá nhân (hamartia). Ở khía cạnh đó, sự kiện trong 〈Chiikawa bản điện ảnh〉 có lẽ sẽ không leo thang đến mức này nếu một người biết nhìn nhận bản thân và những người xung quanh. Theo lời người viết — vốn 'mù Chiikawa' — được nghe rằng, thế giới quan của 〈Chiikawa〉 thực chất nghiêng về dark fantasy, và chỉ với một tập phim 〈Chiikawa bản điện ảnh〉 này, khán giả cũng có thể nếm trải phần nào thế giới đó.