Các nhà làm phim Hàn Quốc, trong đó có đạo diễn Chung Ji-young, họp báo khẩn tại Haeundae, Busan: “Đừng biến điện ảnh thành công cụ đấu đá chính trị”

Các nhà làm phim chủ chốt của Hàn Quốc, đứng đầu là đạo diễn Chung Ji-young và Lee Myung-se, đã đưa ra lập trường cứng rắn về vụ việc xoay quanh bộ phim 'Assassins', tác phẩm đang ở tâm điểm tranh cãi về xuyên tạc lịch sử. Họ chỉ trích gay gắt việc biến các tác phẩm nghệ thuật thành công cụ 'đấu đá chính trị' hiện nay, đồng thời mạnh mẽ kêu gọi bảo đảm quyền tự chủ của giới văn hóa, nghệ thuật.

Khoảng 20 nhà làm phim đến Busan tham dự 'Liên hoan phim quốc tế Busan' lần thứ 31 (BIFF) đã tổ chức họp báo khẩn vào sáng ngày 8 tại khu vực bãi biển Haeundae. Nhiều nhân vật chủ chốt của ngành điện ảnh, trong đó có các đạo diễn Chung Ji-young, Lee Myung-se, CEO Han Jae-deok của Sanai Pictures, Chủ tịch điều hành Kim Dong-hyun của Liên hoan phim độc lập Seoul và cựu Giám đốc Cơ quan Lưu trữ Điện ảnh Hàn Quốc Kim Hong-jun, đã tham dự và lên tiếng mạnh mẽ. Họ nhấn mạnh tính nghiêm trọng của vụ việc, nói rằng “chính trị không được tùy tiện phán xét thay khán giả”.

Lo ngại các biện pháp chế tài công đang bóp nghẹt tự do sáng tạo, làm suy yếu giới nghệ thuật

Trong tuyên bố chung, những người tham dự chỉ ra rằng những lời chỉ trích nhằm vào 'Assassins' hiện đã đi quá giới hạn. Họ bày tỏ quan ngại sâu sắc trước tình trạng không chỉ dừng ở chuyện thích hay không thích một tác phẩm, mà các chính giới, cơ quan công quyền và tổ chức đầu tư còn can thiệp, gây sức ép trên diện rộng, bao gồm cả việc chiếu phim tại rạp và liên hoan phim. Đặc biệt, họ yêu cầu lập tức chấm dứt kiểu dẫn dắt dư luận như một cuộc săn phù thủy: vội vàng phán định ý đồ của bộ phim trước khi xem trọn tác phẩm hoặc xác minh rõ sự thật, rồi liên tục đổ trách nhiệm cho đạo diễn, diễn viên và hãng sản xuất.

Phó chủ tịch Hiệp hội Nhà sản xuất phim Hàn Quốc Jung Sang-min giải thích bối cảnh cuộc họp báo: “Tranh luận về tác phẩm đã vượt qua giới hạn của một cuộc tranh luận lành mạnh và chuyển sang giai đoạn sử dụng nguồn lực công để chế tài”. Ông nói thêm: “Các nhà làm phim đã cùng lên tiếng vì cảm nhận cấp bách rằng nếu tiền lệ này được củng cố, 'hoạt động sáng tạo' trong tương lai chắc chắn sẽ bị thu hẹp nghiêm trọng”. Đạo diễn Chung Ji-young cũng nhấn mạnh: “Điện ảnh không thể đại diện trọn vẹn cho lịch sử, nhưng phản chiếu lên màn ảnh vô số câu hỏi và bí ẩn mà lịch sử để lại là nghĩa vụ cao quý của người nghệ sĩ”, qua đó lên tiếng phê phán sự công kích thiếu cân nhắc từ giới chính trị.

Tranh cãi về sức ép lan tới liên hoan phim nước ngoài, can thiệp chính trị đã vượt giới hạn

Tranh cãi lan từ trong nước ra sân khấu quốc tế cũng được đưa ra mổ xẻ. Trước đó, đảng Quyền lực Nhân dân đã gửi thư chính thức ngày 6 cho ông Jeremy Chua, Chủ tịch điều hành Liên hoan phim quốc tế Singapore, công khai gây sức ép yêu cầu rút 'Assassins' khỏi vị trí phim khai mạc. Phía Liên hoan phim quốc tế Singapore khẳng định đã trải qua quy trình 'tuyển chọn tác phẩm độc lập' và cương quyết chiếu phim theo kế hoạch.

Các nhà làm phim tham dự họp báo lên án mạnh mẽ việc kéo xung đột chính trị trong nước vào quy trình quyết định chiếu phim, vốn thuộc thẩm quyền riêng của các liên hoan phim quốc tế. Họ nhấn mạnh: “Việc tuyển chọn và chiếu tác phẩm hoàn toàn thuộc phạm vi phán đoán độc lập của liên hoan phim; khán giả mới là người quyết định sẽ tiếp nhận tác phẩm như thế nào”. Họ cũng đề cập tình trạng thông tin cá nhân của những người làm phim bị phơi bày bừa bãi, dẫn đến xâm phạm nơi ở và đe dọa an nguy, đồng thời lên tiếng: “Đây rõ ràng là hành vi phạm tội, vượt xa việc phê bình hợp lý hay bày tỏ quan điểm”.

Việc hủy suất chiếu tước đi quyền của khán giả, cần một diễn đàn thảo luận dân chủ

Các nhà làm phim khẳng định tuyên bố lần này không nhằm đơn phương bảo vệ tính chân thực hay chất lượng hoàn thiện của một bộ phim cụ thể. Bất kể ủng hộ hay phản đối, điều họ cảnh báo là chính trị đang tìm cách kiểm soát ý nghĩa cốt lõi của tác phẩm văn hóa, nghệ thuật và phán đoán độc lập của khán giả. Trên thực tế, tại 'Liên hoan phim quốc tế Busan' năm nay đã xảy ra sự việc chưa từng có: toàn bộ các hoạt động giao lưu với khán giả, trong đó có phần chào sân khấu dự kiến liên quan đến 'Assassins', bị hủy bỏ.

Cựu Giám đốc Cơ quan Lưu trữ Điện ảnh Hàn Quốc Kim Hong-jun cho biết: “Trong quá khứ, từng có những trường hợp tác phẩm được chiếu tại liên hoan phim trở thành tâm điểm tranh cãi vì bối cảnh chính trị”. Tuy nhiên, ông đề xuất: “Nếu sau khi liên hoan phim bế mạc, những người làm phim tiến hành một cuộc thảo luận sâu sắc và đầy đủ, từ đó hình thành đồng thuận cũng như lập trường xã hội, vụ việc này thậm chí có thể trở thành một tiền lệ mang tính xây dựng và dân chủ”, đồng thời kêu gọi giải quyết vấn đề một cách lý trí.

[Đính kèm] 1 bản toàn văn tuyên bố chung của các nhà làm phim

Tuyên bố chung của các nhà làm phim

Đừng biến điện ảnh thành công cụ đấu đá chính trị
Đừng để chính trị phán xét thay khán giả

Gần đây, tranh luận xoay quanh bộ phim 〈Assassins〉 nhanh chóng vượt khỏi phạm vi đánh giá tác phẩm, lan sang vấn đề chiếu phim tại các chính giới, cơ quan công quyền, tổ chức đầu tư, rạp chiếu, trường học và các liên hoan phim nước ngoài.

Mọi người đều có quyền phê bình và thảo luận về điện ảnh. Với những tác phẩm đề cập đến các sự kiện lịch sử, tranh luận thậm chí có thể gay gắt hơn.

Tuy nhiên, chúng tôi lo ngại tình trạng cuộc tranh luận này đang vượt khỏi việc đánh giá điện ảnh để bị mở rộng thành công cụ đấu đá chính trị.

Cần suy nghĩ lại về cách thức, trước khi xem đầy đủ tác phẩm hoặc xác minh sự thật, đã vội quy định ý đồ sản xuất và tính chất chính trị của bộ phim, rồi dựa trên phán đoán đó liên tục mở rộng phạm vi quy trách nhiệm mới, từ đạo diễn, diễn viên, hãng sản xuất, tổ chức đầu tư, cơ quan công quyền, rạp chiếu đến liên hoan phim.

Đặc biệt, chúng tôi muốn đặt câu hỏi:

Ai là người có quyền trực tiếp xem và phán xét một bộ phim?

Nếu chỉ trích êkíp làm phim vì cho rằng họ muốn dạy dỗ khán giả, nhưng bản thân lại không xem phim mà vội quy định ý nghĩa và ý đồ của tác phẩm, thậm chí để chính trị phán xét khán giả nên xem gì và không nên xem gì, vậy ai mới là người đang dạy dỗ khán giả?

Chúng tôi cũng cho rằng việc sử dụng quyền hạn công như thanh tra hoạt động của chính phủ và yêu cầu cung cấp tài liệu cần có những nguyên tắc rõ ràng.

Tại cuộc thanh tra hoạt động của chính phủ diễn ra hôm qua, tranh luận tiếp tục xoay quanh việc đạo diễn và êkíp sản xuất có tham dự hay không, quá trình đầu tư và hỗ trợ, cũng như nội dung tác phẩm và cách diễn giải lịch sử.

Thanh tra hoạt động của chính phủ là cơ chế nhằm quy trách nhiệm cho chính phủ và các cơ quan công quyền dựa trên những sự thật và căn cứ cụ thể. Không được biến cơ chế này thành cách thức nêu ra trước những nghi vấn chưa được xác minh đầy đủ, rồi dựa vào đó liên tục mở rộng yêu cầu cung cấp tài liệu, yêu cầu nhân chứng, đối tượng điều tra và phạm vi trách nhiệm, gây sức ép đến cả lĩnh vực đầu tư, chiếu phim của tư nhân và quyền phán đoán của các tổ chức văn hóa.

Quyền hạn công không được sử dụng làm công cụ gây sức ép chính trị.

Liên quan đến vụ việc này, cần xác minh cuộc thanh tra hoạt động của chính phủ và các yêu cầu cung cấp tài liệu được tiến hành dựa trên sự thật và căn cứ nào, cũng như đối tượng và phạm vi đã được mở rộng qua quy trình nào. Các nhà làm phim sẽ tiếp tục xem xét quy trình và căn cứ đó thông qua những tài liệu công khai và thủ tục hợp pháp.

Nếu đã nêu vấn đề thông qua quyền hạn công, thì cũng phải giải thích được việc nêu vấn đề đó dựa trên sự thật và căn cứ nào.

Cũng cần thận trọng khi mở rộng tranh luận chính trị trong nước tới việc tuyển chọn tác phẩm và quyết định chiếu phim độc lập của các liên hoan phim nước ngoài.

Trong lập trường chính thức ngày 7-10, Liên hoan phim quốc tế Singapore cho biết bất chấp tranh cãi và yêu cầu từ bên ngoài, liên hoan vẫn sẽ chiếu 〈Assassins〉, tác phẩm được lựa chọn thông qua quy trình lập chương trình độc lập, làm phim khai mạc theo kế hoạch. Liên hoan cũng cho biết vai trò của mình là giúp khán giả trải nghiệm nhiều câu chuyện và góc nhìn khác nhau.

Đó chính là nguyên tắc chúng tôi muốn khẳng định.

Việc lựa chọn và chiếu tác phẩm nào thuộc phạm vi phán đoán độc lập của liên hoan phim; còn xem hay không xem, tiếp nhận tác phẩm như thế nào là quyết định của khán giả.

Trong quá trình tranh luận này, thông tin cá nhân của những người làm phim đã bị công khai, nơi ở và đời sống thường nhật bị xâm phạm, thậm chí xảy ra cả việc đe dọa và uy hiếp an nguy. Những hành vi này rõ ràng là vấn đề khác với việc phê bình một bộ phim hay bày tỏ quan điểm chính trị.

Chúng tôi không yêu cầu mọi người phải ủng hộ một bộ phim cụ thể.
Chúng tôi cũng không yêu cầu mọi người không được phản đối.

Dù ủng hộ hay phản đối, điều chúng tôi nói là chính trị không được phán xét thay ý nghĩa của tác phẩm và phán đoán của khán giả.

Đừng biến điện ảnh thành công cụ đấu đá chính trị.
Đừng sử dụng quyền hạn công làm phương tiện gây sức ép chính trị.
Hãy để khán giả có cơ hội trực tiếp xem và phán xét.

Hãy để chính trị lùi lại một bước,
hãy trả lại quyền phán xét cho khán giả.

Ngày 8 tháng 10 năm 2026
Toàn thể các nhà làm phim Hàn Quốc