Bộ phim “Những tiếng nói”: Lời chứng phá vỡ im lặng của 4 phụ nữ vượt biển, liệu có lay động Nhật Bản?

Lịch sử truyền khẩu của 4 phụ nữ phá vỡ im lặng, phơi bày thảm kịch qua biên giới

Bộ phim tài liệu “Những tiếng nói”, tái hiện nỗi đau của biến cố Jeju 4·3 từng bị che giấu dưới bóng tối lịch sử hơn nửa thế kỷ qua góc nhìn của phụ nữ, sẽ ra mắt khán giả Nhật Bản. Quỹ Hòa bình Jeju 4·3 cho biết bộ phim tài liệu “Những tiếng nói” do đạo diễn Ji Hye-won thực hiện sẽ đồng loạt khởi chiếu ngày 7 tại ba thành phố lớn của Nhật Bản: Osaka, Tokyo và Kyoto.

Được hoàn thành với sự hỗ trợ sản xuất của Quỹ Hòa bình Jeju 4·3, “Những tiếng nói” ghi lại một cách sâu lắng những lời chứng sống động của 4 phụ nữ sống sót, những người đã gắng gượng vượt qua những năm tháng tàn khốc. Phim khắc họa tinh tế câu chuyện của những người phụ nữ đã gây dựng cuộc sống đến cùng, dù phải trải qua bi kịch cộng đồng và gia đình tan rã trong bạo lực nhà nước. Ghi nhận giá trị nghệ thuật, phim đoạt giải phim tài liệu tại “Liên hoan phim quốc tế Jeonju lần thứ 25” năm 2024; tiếp đó, tác phẩm đồng thời giành Giải đặc biệt của Ban giám khảo và Giải Khán giả tại Liên hoan phim tài liệu quốc tế EBS lần thứ 21, nhận được sự ủng hộ nồng nhiệt của giới phê bình và công chúng.

Nhân dịp phim ra mắt tại địa phương, một diễn đàn giao lưu học thuật và văn hóa cũng sẽ được tổ chức nhằm nhìn nhận sâu sắc những vấn đề lịch sử mà tác phẩm đặt ra. Trong hai ngày 14 và 15, tại Osaka và Kyoto sẽ diễn ra tổng cộng ba buổi “tọa đàm đặc biệt” với chủ đề lớn “Jeju 4·3 và phụ nữ: Con đường gian khổ”.

Chuyến tọa đàm bắt đầu lúc 15 giờ ngày 14 tại Hội quán Cơ đốc giáo người Hàn tại Nhật Bản ở Osaka (Hội quán KCC). Sang ngày 15, các cuộc thảo luận chuyên sâu theo hình thức giao lưu với khán giả sau buổi chiếu (GV) sẽ lần lượt diễn ra lúc 13 giờ 30 tại Nhà hát Nghệ thuật số 7 ở Osaka và 16 giờ 35 tại Demachiza ở Kyoto.

Các diễn giả là những chuyên gia hàng đầu trực tiếp tham gia nghiên cứu lịch sử truyền khẩu về phụ nữ trong biến cố 4·3. Nhà thơ Heo Young-sun, cựu Viện trưởng Viện Nghiên cứu Jeju 4·3, người chỉ đạo việc lên kế hoạch và xuất bản bộ sách lịch sử đời sống Jeju 4·3 “4·3 và phụ nữ” gồm 5 tập, cùng bà Cho Jeong-hui, thành viên ban biên soạn bộ sách và trưởng nhóm của Quỹ Hòa bình Jeju 4·3, người trực tiếp xuất hiện trong phim, sẽ tham gia với tư cách diễn giả. Giáo sư Noriko Izichi thuộc Đại học Công lập Osaka, người phụ trách hiệu đính phụ đề tiếng Nhật và phần thuyết minh học thuật cho tác phẩm, sẽ điều phối tọa đàm, kết nối sự đồng cảm lịch sử giữa hai nước.

Tại sự kiện, các diễn giả dự kiến sẽ chia sẻ không né tránh những câu chuyện hậu trường về quá trình ghi chép lịch sử đời sống “4·3 và phụ nữ”, những khía cạnh phía sau quá trình sản xuất phim, cùng ký ức sống động và những tổn thương của người sống sót mà thời lượng phim chưa thể đưa hết vào. Đặc biệt, tọa đàm sẽ tập trung làm rõ những dạng bạo lực chồng chéo và sang chấn gây ra trong nỗi kinh hoàng tột độ, cũng như gánh nặng của sự im lặng xã hội mà họ phải mang suốt nửa thế kỷ sau chiến tranh.

Đáng chú ý, buổi tọa đàm đầu tiên ngày 14 sẽ chiếu một tác phẩm video về cuộc đời cố bà Jin A-yeong, người mất quai hàm do bị lực lượng trấn áp bắn và phải sống cả đời với khuôn mặt được che bằng vải trắng. Buổi chiếu sẽ có phần đọc thơ tưởng niệm của nhà thơ Heo, góp phần khơi gợi bi kịch lịch sử bằng nghệ thuật. Nhà thơ Heo đã viết nhiều tuyển tập ghi chép lịch sử truyền khẩu, trong đó có “Gửi người hỏi về Jeju 4·3”; tập thơ tiêu biểu của bà, “Những nữ thợ lặn”, cũng từng được dịch và xuất bản tại Nhật Bản. Cùng tham gia, trưởng nhóm Cho từng là điều tra viên chuyên môn của Ủy ban Jeju 4·3 và Ủy ban Quốc gia về Sự thật và Hòa giải trong xử lý các vấn đề quá khứ, đồng thời là chuyên gia thực tiễn về làm sáng tỏ lịch sử, từng chỉ đạo việc phát hành các báo cáo điều tra chính thức.

Sự kiện do Hội liên lạc các tổ chức liên quan đến Jeju 4·3 tại Nhật Bản tổ chức; các đơn vị đồng tổ chức gồm Hội thân nhân các nạn nhân Jeju 4·3 tại Nhật Bản, Nhóm Osaka suy ngẫm về Jeju 4·3, Ban tổ chức lễ tưởng niệm các nạn nhân Jeju 4·3 tại Nhật Bản, Trung tâm Nghiên cứu Truyền thông Đông Á thuộc Viện Nghiên cứu Truyền thông, Đại học Hokkaido, cùng các đơn vị khác.

Ông Oh Kwang-hyeon, Chủ tịch Hội thân nhân các nạn nhân Jeju 4·3 tại Nhật Bản, nhấn mạnh: “Đợt chiếu phim lưu động và các buổi tọa đàm lần này sẽ là dịp để thế hệ thứ nhất, thứ hai và thứ ba của người Jeju tại Nhật Bản, những người đã rời xa quê hương, nhìn lại nỗi đau lịch sử; đồng thời sẽ là bước ngoặt quan trọng giúp lan tỏa các giá trị phổ quát về nhân quyền của biến cố 4·3 trong xã hội dân sự Nhật Bản”. Ông nói thêm: “Sự kiện mang ý nghĩa cột mốc, đặc biệt bởi đã đưa ra ánh sáng thảm cảnh và nỗi đau hiện sinh của những người phụ nữ bị gạt ra bên lề suốt thời gian dài.”