Hoạt hình “9 giây vì hòa bình” của Akiko Nakano vượt mốc 10 triệu lượt xem

Mặt trái cay đắng của xã hội Nhật Bản, nơi tiếng nói vì hòa bình trở thành trò chế giễu

Tại Nhật Bản, một đoạn hoạt hình ngắn dài 9 giây mang thông điệp “phản đối chiến tranh” đang gây chú ý bùng nổ trên mạng xã hội. Tuy nhiên, đằng sau đó là những lời chế giễu và chỉ trích gay gắt nhắm vào thông điệp này, khiến nhiều người cho rằng sự việc phơi bày rõ bầu không khí ngày càng khắc nghiệt trong xã hội Nhật Bản hiện nay.

Theo một bài viết gần đây của Tokyo Shimbun, video hoạt hình do họa sĩ hoạt hình Nhật Bản Akiko Nakano đăng lên tài khoản X (trước đây là Twitter) ngày 2 tháng 9 đã tạo tiếng vang lớn, với 10,7 triệu lượt xem tính đến gần đây. Tác phẩm có cách thể hiện trực quan: hình ảnh máy bay ném bom phản chiếu trong mắt một cô bé đang ngước nhìn bầu trời; bom được thả xuống, màn hình nhuốm đỏ rồi dòng chữ “NO WAR” hiện lên.

Tuy nhiên, đoạn video chưa đầy 10 giây này được chú ý không chỉ vì lượt xem cao. Ngay sau khi video được đăng tải, tác giả và tác phẩm đã hứng chịu hàng loạt lời chỉ trích gay gắt, bất ngờ trở thành tâm điểm tranh cãi. Một số cư dân mạng chê bai cách thể hiện của tác phẩm bằng câu “thời nay người ta dùng máy bay không người lái”, số khác bóp méo và mỉa mai thông điệp ban đầu, gọi đây là “hoạt hình cổ động tinh thần chiến đấu, đòi hỏi phải xây dựng đầy đủ hệ thống phòng không”.

Các chuyên gia nhận định hiện tượng này chủ yếu do những cư dân mạng có khuynh hướng cực hữu thúc đẩy, đồng thời chỉ ra rằng nó phản ánh xu hướng xã hội gần đây ở Nhật Bản, nơi ngay cả hòa bình — một giá trị phổ quát của nhân loại — và thông điệp “phản đối chiến tranh” cũng dễ dàng trở thành mục tiêu chế giễu. Tokyo Shimbun cũng chỉ trích gay gắt tình hình hiện nay, gọi đây là “thời đại mà phản đối chiến tranh bị xem là ngớ ngẩn và trở thành mục tiêu công kích”.

Trước bầu không khí xã hội ấy, các nữ nghệ sĩ tiếp tục lên tiếng kêu gọi đoàn kết và tự nhìn nhận lại. Gần đây, một buổi tọa đàm kết hợp biểu diễn được tổ chức tại Tokyo với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ, trong đó có Akiko Nakano. Tại đây, Nakano bày tỏ mối lo ngại sâu sắc: “Tôi không ngờ video được làm bằng mong muốn chân thành rằng mình không muốn chết trong chiến tranh và cũng không muốn giết bất kỳ ai lại nhận về những phản ứng như vậy”, đồng thời nói: “Giờ đây, chỉ cần nói ‘phản đối chiến tranh’ là lập tức trở thành mục tiêu để người ta công kích”.

Ca sĩ Yumi Tamai, cùng tham gia buổi tọa đàm, nhận xét: “Trong khoảng một đến hai năm gần đây, nếu lên tiếng ủng hộ hòa bình thì người ta lại dán nhãn rằng tư tưởng của mình quá cực đoan”. Họa sĩ truyện tranh Mami Fukuchi cũng bày tỏ sự xót xa: “Bầu không khí áp chế, cho rằng chúng tôi không hiểu được chiều hướng của thời đại, đang lan rộng”. Thực tế, ngay trước cuộc bầu cử Hạ viện diễn ra trong năm nay, một nữ tác giả tiểu luận đăng trên X dòng chữ “Mẹ ơi, con sẽ đi ngăn chiến tranh đây” rồi bị bắt nạt dữ dội trên mạng — một sự việc cho thấy rõ thực trạng này.

Bất chấp những lời chỉ trích dồn dập, Akiko Nakano vẫn kiên định với lập trường của mình. Trong cuộc phỏng vấn với Tokyo Shimbun, cô cho biết: “Tôi lo rằng những phát ngôn chính trị có thể khiến công việc bị giảm sút, nhưng tôi sẽ tiếp tục nói lên những điều mình cần nói với tư cách một nghệ sĩ”, đồng thời tiết lộ đang lên ý tưởng cho tác phẩm tiếp theo, cũng mang thông điệp hòa bình.