[Phỏng vấn] Jeon Do-yeon của 'Tình yêu có thể'①: “Tôi vẫn làm như mọi khi, sao lại được khen nhiều đến thế?”

Jeon Do-yeon sẽ hiện lên thế nào qua nét khắc họa của Lee Chang-dong khi hai người tái hợp sau 19 năm kể từ 〈Mật Dương〉 (2007)? Từng hoài nghi chính mình trước một đạo diễn không đưa ra câu trả lời khi đóng 〈Mật Dương〉, lần này, cô bước vào trường quay với tâm thế cởi mở và gạt bỏ mọi suy nghĩ.

Ra mắt tại một số rạp ở Hàn Quốc vào ngày 23 tháng 9 vừa qua, rồi được phát hành toàn cầu trên Netflix ngày 6 tháng 11, bộ phim 〈Tình yêu có thể〉 của đạo diễn Lee Chang-dong kể về cuộc gặp gỡ giữa hai cặp vợ chồng: người lao động bị sa thải Ho-seok (Sol Kyung-gu) và vợ anh, Mi-ok (Jeon Do-yeon), làm việc tại một nhà máy khẩu trang; cùng đạo diễn phim tài liệu Ye-ji (Cho Yeo-jeong), người muốn ghi lại cuộc sống của họ bằng máy quay, và chồng cô, Sang-woo (Jo In-sung). Qua cuộc gặp ấy, họ đối diện với những cuộc đời khác biệt và những ham muốn ẩn giấu.

Mi-ok sẵn lòng đứng trước máy quay của Ye-ji. Bộ phim đặt câu hỏi về “tình yêu” và “tự do” vẫn có thể tồn tại giữa lao động và tư bản, ham muốn và những rạn nứt. Bên cạnh Ho-seok, người có tâm hồn bị hủy hoại bởi việc sa thải bất công, Mi-ok không ngừng tỏa ra sức sống nguyên sơ. Cô là người phụ nữ đủ can đảm bóc bỏ lớp vỏ giai cấp, đồng thời cũng là nhân vật cảm nhận và phản ứng bằng bản năng trước quyền lực của ánh nhìn ẩn sau thiện ý của Ye-ji, người dịu dàng chìa tay đề nghị “mình làm bạn nhé”. Như đạo diễn Lee Chang-dong mô tả, Mi-ok là “nhân vật mang một nguồn năng lượng sống khó có thể diễn tả hết chỉ bằng câu nói cô ấy có khả năng bươn chải mạnh mẽ”. Ngay cả trong một thế giới nơi lao động định hình cuộc sống và giai cấp chia cắt các mối quan hệ, Mi-ok vẫn tiến về phía “tự do”.

Trước những lời khen diễn xuất dồn dập, Jeon Do-yeon bày tỏ sự ngạc nhiên: “Tôi chỉ làm như mọi khi thôi”. Cô cũng lý giải rằng ngay cả gương mặt tươi sáng, tích cực của Mi-ok “phải chăng cũng là một cách thể hiện nỗi bất an và đau khổ của cô ấy”. Dưới đây là những chia sẻ của Jeon Do-yeon trong cuộc phỏng vấn diễn ra ngày 9 tháng 11 vừa qua tại một địa điểm ở quận Jongno, Seoul.

Được biết chị đã tiếp cận câu chuyện làm nền tảng cho tác phẩm này từ khoảng 10 năm trước. Chị có thể chia sẻ quá trình trở lại tham gia sau một thời gian dài, cũng như điều gì khiến chị yêu thích tác phẩm không?

Mười năm trước, tôi chỉ biết đạo diễn đang nghĩ đến việc kể một câu chuyện như thế này. Trong khoảng thời gian đó, hình như tôi đã nghe kể một, hai lần về cùng đề tài ấy nhưng với nhan đề khác, câu chuyện khác. Theo trí nhớ của tôi, trong câu chuyện đó có lúc xuất hiện nhân vật Mi-ok, có lúc lại không, dù tôi không biết khi ấy nhân vật có tên là Mi-ok hay không. Vì thế, tôi nghĩ: ‘Đạo diễn vẫn đang tiếp tục thực hiện tác phẩm này, còn mình có thể tham gia, cũng có thể không’. Nhưng tôi cũng là người hâm mộ đạo diễn Lee Chang-dong, nên dù có tham gia hay không, tôi vẫn muốn sớm được xem tác phẩm của ông.

Rồi khi đạo diễn thực hiện phim ngắn 〈Tiếng tim〉 (2022), tôi có góp mặt với tư cách khách mời. Khi ấy, cả anh Sol Kyung-gu lẫn tôi đều nghĩ câu chuyện này sẽ khép lại với 〈Tiếng tim〉. Hình như chính đạo diễn cũng từng nói: ‘Câu chuyện này đến mức này có lẽ là đủ rồi nhỉ’. Vì thế, tôi tưởng mọi chuyện đã kết thúc ở đó. Mãi một thời gian dài sau, khi nghe đạo diễn nói sẽ bắt tay vào một tác phẩm, tôi cũng không biết đó là câu chuyện này. Ông không nói đó là câu chuyện gì, chỉ bảo: ‘Tôi sắp làm phim, mong cô cùng tham gia’. Rồi ông nói nhan đề là 〈Tình yêu có thể〉, và tôi rất thích cái tên ấy. Đạo diễn sẽ làm phim tình cảm, phim lãng mạn sao? (Cười) Nhưng khi nghe nói ‘đó là câu chuyện về một cặp vợ chồng có người lao động bị sa thải’, tôi lại càng tò mò. Tôi rất muốn biết ông sẽ triển khai câu chuyện của cặp vợ chồng ấy thành một câu chuyện tình yêu như thế nào.

Chị lần đầu làm việc với đạo diễn Lee Chang-dong trong 〈Mật Dương〉 cách đây 19 năm. Chị từng nói khi tìm đến nhân vật Shin-ae trong 〈Mật Dương〉, chị nghĩ đạo diễn sẽ dẫn dắt mình, nhưng ông lại để chị tự tìm lấy. Lần này, chị đã tìm đến nhân vật Mi-ok như thế nào?

Khi nghe những câu hỏi như vậy trong các cuộc phỏng vấn, tôi cũng muốn nói điều gì đó thật thuyết phục, nhưng thật sự chẳng có gì nhiều để kể cả. (Cười) Lúc quay 〈Mật Dương〉, tôi chưa kết hôn và cũng chưa có con, nên khi đạo diễn cứ bảo ‘hãy cảm nhận đi’, tôi hoài nghi bản thân rất nhiều. Liệu những gì mình đang cảm nhận có đúng không? Vì cứ chìm trong sự hoài nghi với chính mình rằng ‘cái này là giả, là giả’, tôi đã rất khổ sở. Khi ấy, tôi nghĩ đạo diễn là người viết ra câu chuyện này, nên là người nắm giữ đáp án, người luôn đưa ra câu trả lời. Cho diễn viên biết tôi phải thể hiện thế nào, và cách thể hiện ấy có đúng hay không. Vì thế, tôi phụ thuộc vào đạo diễn rất nhiều, và cũng đặt niềm tin rất lớn vào tín hiệu đồng ý của ông. Nhưng quá trình làm việc với đạo diễn Lee Chang-dong lại không như vậy. Khi tôi hoang mang vì hoài nghi nhân vật Shin-ae và chính bản thân mình, tôi cứ nghĩ: ‘Tại sao đạo diễn không giúp mình vững lại, không cho mình câu trả lời?’. Sau đó tôi mới hiểu ra. Hóa ra đạo diễn cũng tìm kiếm câu chuyện trong quá trình làm việc. Đến khi thực hiện tác phẩm này sau một thời gian rất dài, chúng tôi đã lâu lắm mới gặp lại nhau. Đạo diễn cũng không làm nhiều phim, nên tôi muốn tận hưởng khoảng thời gian làm việc. Tôi không muốn lại mang nỗi tiếc nuối rằng ‘tại sao hồi 〈Mật Dương〉 mình không tận hưởng khoảng thời gian ấy?’, nên dù đau khổ hay khó khăn, thế nào đi nữa tôi cũng muốn tận hưởng trọn vẹn thời gian này. Và tôi nghĩ sau khi đọc kịch bản, mình cảm nhận thế nào, suy nghĩ ra sao về nhân vật cũng không quan trọng. Thay vào đó, tôi tham gia tác phẩm với suy nghĩ hãy mở lòng, gạt bỏ mọi suy nghĩ và tiếp nhận thật nhiều, bất kể đạo diễn nói gì hay dẫn dắt ra sao.

Được biết khi đạo diễn Lee Chang-dong nói đã viết một tác phẩm sau thời gian dài, ông thấy chị mừng đến rưng rưng nước mắt và đã nói: ‘Làm sao có thể không làm cùng diễn viên này được chứ?’. Chị dành những kỳ vọng và tình cảm thế nào cho đạo diễn Lee Chang-dong mà lại xúc động đến vậy khi nghe ông nói?

Làm nghề lâu năm, dù các tác phẩm vẫn liên tục được sản xuất, tôi thường cảm thấy thiếu vắng những đạo diễn giỏi. Tôi nghĩ ở nước mình, người làm những bộ phim như đạo diễn Lee Chang-dong chỉ có duy nhất đạo diễn Lee Chang-dong. Có nhiều đạo diễn giỏi, và họ cũng tạo ra nhiều câu chuyện hay, nhưng tôi tự hỏi liệu có đạo diễn nào với cách nhìn về con người như thế, khiến các nhân vật hiện lên như những con người thật hay không. Đến một lúc nào đó, tôi muốn được xem những tác phẩm như vậy. Dù tôi có tham gia hay không. Xem một bộ phim hay khiến lòng mình rất vui mà. Có lẽ tôi đã khao khát những tác phẩm như thế. Vì vậy, khi đạo diễn nói sẽ làm phim, tôi thật sự vô cùng, vô cùng vui mừng. Tôi chỉ đơn thuần nói rằng dù có tham gia hay không, tôi cũng rất muốn được xem tác phẩm của ông, rằng tôi đã chờ đợi. Nhưng ông lại ngỏ lời mời tôi cùng tham gia, nên tôi rất vui. Tôi không hề nghĩ rằng cứ đạo diễn làm phim thì đương nhiên phải làm cùng tôi.

Khi nhìn Mi-ok, tôi có cảm giác cô ấy giống như một ‘sinh thể’. Khó định nghĩa, nhưng cô ấy có sức sống mãnh liệt, là người không bao giờ cạn kiệt, dù hoàn cảnh khó khăn vẫn bằng cách nào đó hướng về việc tiếp tục sống. Dù đã xem rất nhiều phim của chị, tôi vẫn thấy đây là một con người mới, chưa từng gặp. Chị đã tạo nên nhân vật ấy như thế nào?

Nhưng thật sự tôi chẳng làm gì đặc biệt cả. (Cười) Tôi quay bộ phim này mà không phải quá gồng sức. Mọi việc ở trường quay cũng rất suôn sẻ, nhiều tiếng cười và bầu không khí vô cùng vui vẻ, thật sự không giống trường quay của đạo diễn Lee Chang-dong chút nào. Đạo diễn cũng nói: ‘Trường quay của tôi có nhiều tiếng cười thế này, vui vẻ thế này có được không nhỉ?’, còn các diễn viên thì vừa quay vừa hỏi: ‘Quay như thế này có được không?’. Bản thân câu chuyện cũng đâu có biến cố lớn nào. Vì thế tôi tự hỏi ‘quay như thế này có ổn không?’, còn đạo diễn thì nói: ‘Phim vẫn đang ra đúng như những gì mình quay thôi mà’. Vì chưa xem phim nên tôi cũng lo. Thế rồi, khi ở hậu trường sau buổi chiếu, tôi thật sự đã hỏi đạo diễn. Có quá nhiều lời khen, trong khi tôi chỉ làm như mọi khi, nên tôi hỏi: ‘Đạo diễn, tôi thật sự diễn hay đến thế sao?’. Ông nắm chặt tay tôi và nói: ‘Hay chứ, tất nhiên rồi. Sau này cô thử xem lại phim một lần nữa đi’. Có lẽ tôi càng thấy kỳ lạ vì đây không phải quá trình tôi gắng hết sức tạo ra điều gì đó để trở thành Mi-ok hay diễn tả cảm xúc ấy, đến mức tôi đã hỏi như vậy. Tôi cũng hơi bối rối. Hình như tôi đã nghĩ: ‘Mình vẫn làm như mọi khi, sao đột nhiên lại có bao nhiêu lời khen đổ về phía mình thế này?’.

Khi xem Mi-ok, tôi nhiều lần nghĩ đó chính là Jeon Do-yeon. Sắc thái của nhân vật cũng có vẻ giống với hình ảnh chị đang trả lời phỏng vấn lúc này. Chị đã định hình sắc thái ấy ra sao? Mi-ok cũng là nhân vật có nhiều biến chuyển cảm xúc, vậy có lúc nào chị thấy khó khăn hoặc không thể thấu hiểu khi diễn không?

Về sắc thái, tôi nghĩ dù đóng vai gì trong tác phẩm nào, tôi cũng không thể thoát khỏi ‘Jeon Do-yeon’. Không thể thoát khỏi Jeon Do-yeon, nhưng có lẽ trong chính Jeon Do-yeon, tôi vẫn phát hiện được, dù chỉ một chút, những điều bản thân không biết, chưa từng cảm nhận hay đồng cảm. Thực ra, qua 〈Tình yêu có thể〉, tôi cũng mới lần đầu tiếp xúc với hoàn cảnh mà cặp vợ chồng có người lao động bị sa thải đã trải qua, nên có lẽ đây cũng là quá trình tôi đồng cảm và khám phá cô ấy thông qua Mi-ok. Điều tôi nỗ lực nhiều nhất có lẽ là học thuộc lời thoại. Tôi không biết đạo diễn sẽ quay thế nào, trong hoàn cảnh nào, cũng không biết ông sẽ yêu cầu phỏng vấn ở đâu. Ông hoàn toàn có thể kê một chiếc ghế ngay ở một chỗ như thế này rồi bảo ‘bắt đầu phỏng vấn nào’. Vì vậy, điều tôi cố gắng nhiều nhất là học đi học lại cho thật thuộc lời thoại của Mi-ok như lời của chính mình. Chỉ cần làm sao để dù ở đâu, khi nghe ‘nào, cô thử đi’, những lời ấy cũng có thể bật ra như lời của tôi. Tôi nghĩ mình thật sự chỉ chuẩn bị điều đó rồi đến trường quay.

※Bài phỏng vấn diễn viên Jeon Do-yeon về 〈Tình yêu có thể〉 sẽ tiếp tục ở phần 2.